

D4079

།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཨུ་པ་དེ་ཤ་།བོད་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྟོབས་བཅུར་ལྡན་པ་གང་གི་ཞབས་ཀྱི་རྡུལ། །ལྷ་རྣམས་ཅོད་པན་གྱིས་ནི བཏུད་གྱུར་ལ།།ཐར་སྒོར་མཆོད་ཡོན་མེ་ཏོག་རྡུལ་ལྟ་བུར། །ཤེས་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མགོས་བརྒྱན་རྒྱལ་གྱུར་ཅིག་།གསེར་བཟང་སྦྱངས་པ་དང་ནི་མཚུངས་པ་ཡི། །འོད་འཕྲོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནི་མཚན་གྱུར་ལ། །ཐུགས་ནི་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། །རྣམ་དག་གསུང་ལྡན་སངས་རྒྱས་ཕྱག་འཚལ་ ལོ།ཕ་རོལ་རྒོལ་བའི་ཐར་པ་སྲིད་ཕྱོགས་གཅིག་།ཉན་ཐོས་ཐར་པ་སྲིད་ཟད་ཟད་མི་འགྱུར། །སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་ལས་གཡུང་དྲུང་ལ། །མངའ་བརྙེས་མཐར་ཐུག་གོ་འཕང་ཐུབ་ཆེན་གྱི། །ཁར་བའི་སྣོད་བཞིན་སྲིད་པ་མ་དག་དང་། །དམན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཤེལ་ལྟར་དག་ཞི་དང་། །འོད་དང་ཉི་འོད་ཁྱད་འཕགས་ཡོན་ཏན་གྱིས། །བླ་གྱུར་བྱང་ཆུབ་ཞི་ དང་དེ་བཞིན་ནོ།།ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་སྐྱོན་བསལ་སྲིད་གཅོད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཕན་པ་གཅིག་པུའི་རྒྱུ། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་དཔའ་བོ་རྣམས། །དམན་པའི་གོ་འཕང་དོར་ནས་དོན་དུ་གཉེར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཡུན་རིང་དཀའ་བས་འབྲས་བུར་སྨིན། །སྔགས་ཚུལ་དཀའ་བ་མེད་པར་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་བརྩོན་ འགྲུས་འབར་བའི་སྟོབས་ལྡན་ལམ་ནི་དང་པོ་སྟེ།།དད་པས་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་བློ་ཅན་རྣམས་ལ་ཅིག་ཤོས་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་ཕྱིར་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ཡུན་རིངས་སྤྱོད་བྱེད་པ། །ཐུབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་པོ་དེ་ནི་དཔའ་བོ་ཡིན་སྙམ་བྱེད། །གོ་འཕང་དེ་ཉིད་མྱུར་དུ་བདེ་བ་སྟེར་བར་བྱེད་པའི་སྔགས། །བདེ་གཤེགས་རིན་ཆེན་དེ་ནི་སུས་རིག་དེ་ནི་ སྐལ་བཟང་པོ།།གང་གིས་བཅོམ་ལྡན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་མ། །ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །དེ་ཡི་ལག་ན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལྔ། །གནས་ཤིང་སྔགས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་བྱེད། །འདི་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ། དད་པ་དང་བརྩེ་བར་ལྡན་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྡོམ་པ་བླངས་པས།ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་དང་། བསགས་པ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་དེ། བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ མདོ་སྡེ་གཞན་ནམ།མདོ་སྡེ་དུ་མའི་ཕྱོགས་འགའ་ལས་བཏུས་ཏེ་བསྡུས་པ་འདི་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ལེགས་པར་མཉན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལེགས་པར་ཅུང་ཟད་ཚིག་དང་དོན་བརྟགས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་གྱི་འབྲེལ་པའི་སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་ངེས་པ་དང་འཛིན་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །གཅིག་ཏུ་དབེན་པར་ གནས་ནས།དོན་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་ལ། རིགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ངེས་དོན་དེ་བདེན་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །འདིར་མདོར་བསྡུས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ འདི་རྙེད་དོ་ཞེས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་།འདི་དག་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཇི་ལྟ་བུ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་གཉིས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་ཇི་སྙེད་པོ་འདི་དག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ གཟུགས་དང་།སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་དེ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་ནོ། །མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དེ་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་ནི་མིག་གི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་ནོ།

梵文：Prajñāpāramitopadeśa
藏文题目：般若波罗蜜多教授
顶礼三宝！顶礼菩萨世自在！
具足十力者之足尘，诸天以冠顶礼敬，如解脱门供花尘，愿具慧者以头饰严胜！
如精炼妙金般，放光坛城为相好，心以种种功德庄严，具清净语佛陀我顶礼。
他方诤论解脱为有边，声闻解脱虽尽有不尽，于有与涅槃永恒中，获得究竟果位大圣尊。
如陶器般世间未净及，虽为下劣如水晶清净，如光与日光殊胜功德中，超胜菩提寂静亦复然。
功德海洋除过断轮回，恒时利益世间唯一因，无上菩提为求勇士众，舍弃下劣果位而追求。
波罗蜜多道中长久难行方得果，密咒之道无难速证菩提果。此乃精进炽盛力具初道者，信心增上智者则为彼岸道。
为菩提故极难长久行，圣者佛子彼即是勇士。速得彼果位安乐赐予密，善逝珍宝谁知彼即善缘者。
若人每日修持最胜般若波罗蜜多佛母，彼之手中五波罗蜜多，安住且密咒亦得成就。
此乃一心皈依三宝，具信与慈发菩提心受菩萨戒者，为积资粮故及为圆满所积故，应当修习从听闻世尊般若波罗蜜多所生及思维所生之智慧。
于此，或从菩萨藏及般若波罗蜜多等其他经典，或从诸多经典部分摘录汇集此论皆可。善听闻彼等，自己亦稍加观察文义，以声义关联之修持而正确决定及受持，此为闻所生慧。
独处寂静，以真实正理观察彼义，以理证决定了义真实性，如是决定'此即是真实，非他'，此为思所生慧。
此处略说应知诸法二种真实：'此等是此'为尽所有性，'此等唯如是'为如所有性。
当如其次第宣说彼二：世尊对婆罗门说'一切一切'即是五蕴、十二处、十八界等尽所有。其中色、声、香、味、触、法六境界，即是从色界乃至法界。眼、耳、鼻、舌、身、意六根界，即是从眼界乃至意界。

།དབང་པོ་རྣམས་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནས།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་ཁམས་བཅུ་གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་བཅུ་གཅིག་གོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་ཁམས་ལྷག་མ་བདུན་ནི་ཡིད་ཀྱི་ སྐྱེ་མཆེད་དེ།དེ་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཡུལ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོའོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་དང་། སེམས་དང་ མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།།འདུས་མ་བྱས་དག་ནི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཕུང་པོའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་ སྤངས་པ་དང་།ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་། རྟག་ཏུ་དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་དང་། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་དམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་བས་ན་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ ཡིན་ཏེ།ཚད་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་གྱུར་པའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཞན་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ གྱི།རྟའི་རྭ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་ནི་བྱེད་བཞིན་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི། སྔོན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེས་འགལ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པར་གྱུར་ན། སྔོན་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ ཀྱང་ནུས་པར་གྱུར་ལ།དེ་ན་དེས་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་སྔར་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་བྱེད་པར་གྱུར་ན། བྱས་པ་ཡང་བྱ་བར་མི་འོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་བོང་བུའི་རྭ་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕ་རོལ་པོས་ཁས་བླངས་པའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་བློ་དང་། མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པ་དང་འབྲེལ་བར་འདོད་ལ། སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བསལ་བས་ འདི་ཡང་བསལ་ཏོ།།ཅི་སྟེ་ཕ་རོལ་པོ་ཡང་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་དེ་དག་ཁས་མ་བླངས་ལ། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པའི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་བུའི་རང་དགའི་འདོད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཁོ་ན་ཙམ་སྟེ། ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་ རབ་བོ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་མང་དུ་བརྗོད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། བདག་གིས་མདོ་སྡེ་དུ་མ་དག་ལས། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དོན་དང་ཚིག་དང་། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དོན་ཁོ་ན་བླངས་ཏེ། མདོར་བསྡུས་ནས་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་རྣམ་པར་ ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ཆོས་ལ་རྟོན་པར་བྱའི་གང་ཟག་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ།

与诸根相关的六识界，是从眼识界乃至意识界，如是十八界中，首先十一界是从色处到身处的十一处。从意界到意识界的其余七界是意处，如是十二处中意处是识蕴。五境和五根以及属于法处的色是色蕴。法处中的二心所是受蕴和想蕴。其余诸心所以及心不相应行是行蕴。无为法不为蕴所摄，因为它们无有蕴义。这些是十八界、十二处、五蕴，这是如所有性的闻所生慧。
断除一切过失及习气，具足一切最胜功德，恒时于一切义中如实照见，一切所作皆为利他，故佛世尊是最胜量。因此，如来如实所说即是如此，非为他异。通达量之真实性的诸论师破除他宗故，彼等唯是他异。
复次，外道诸师认为诸法非刹那性。因此，彼等非是有，如是能作所作者是有，如马角无差别不作任何事者非是有。功能是正在作用的具能自性，非刹那性者，前之自性后亦如是，由此相违而能作所作时，如前有能后亦有能，则彼果亦如前已作后亦应作，已作不应再作故彼亦不应理。因此，非刹那性之自性即是无能，凡是无能者如驴角非是有故，外道所许非刹那性诸法非是有。
又有一些人虽许心及火焰等为刹那，然而亦许彼等与刹那性相关，非刹那性已破故此亦破。若谓外道亦许一切为刹那，论师未许彼等，此处应观察论师之意趣，非仅是补特伽罗自乐意趣，因为彼等无边际故，于彼等中见一切亦极不可能故。
因此，一切即是：五蕴、十二处、十八界唯此等，这是如所有性的思所生慧。虽于此大乘有多所说，然我从诸经中，于一些取义及文，于一些唯取义，略说少分。此中世尊为令所化众生不退失故说四依，即是：依法不依人。

།དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའི་ཚིག་འབྲུ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པར་བྱའི། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། ། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པར་བྱའི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྟོན་པར་མི་བྱའོ། །འདི་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་ལས་འདི་ལྟར། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། སུན་འབྱིན་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། མངོན པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་ཡི་གེའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཚད་མར་སྣང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་མཛད་པའི་དོན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་ལོག་པར་བསམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ ཚད་མ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་རྟོན་ པ་དང་པོས་ནི།ཆོས་དང་དོན་དག་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རང་གི་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དེ་གཞན་ལས་མཉན་པ་ལས་སོ། །བཞི་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སོ།།རྟོན་པ་གསུམ་པའི་ངེས་པའི་དོན་ནི་བཤད་པ་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །དྲང་བའི་དོན་ནི་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། མདོ་གང་དག་གི་དོན་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་གཞན་དུ་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ པས་དྲང་བའི་དོན་ཏོ།།གང་གིས་དྲང་བར་བྱ་ཞེ་ན། རིགས་པ་དང་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཤད་པའི་མདོ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དཔེར་ན་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་མདོ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་གི་ ཕྱིར་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ཏུ་དེ་དྲངས་ནས།གཞན་དུ་ངེས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ པ་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མདོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། ལམ་གྱི་ཐེག་པ་ལ་ལ་ནི་བདག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པ་དེ་བས་ན། ཐེག་པ་ནི་གཅིག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཡང་དེར་ཉན་ཐོས་ རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི།དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དྲང་བ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མདོ་གཞན་དག་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་།བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། ལྷག་པར་མོས་པ་དང་། དབང་པོ་སྣ་ཚོགས་ལས་རིགས་སྣ་ཚོགས་གསུངས་པར་སྣང་སྟེ། དེ་དག་རིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བསླབས་པས། བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་ལ། རིགས་མེད་པ་རྣམས་ ཀྱང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ལ་སྤྱད་པས་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་སྟེ།ལྕགས་དང་ཟངས་དང་། དེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་། རིགས་མ་ཡིན་པའི་རྡོ་དག་བཞུ་བ་ལས། ལྕགས་དང་། ཟངས་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་དང་། ཚ་ཚ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །མཐུ་ དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འདུས་པར་གྱུར་ཀྱང་།ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའམ། རིགས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་མི་སྤྱོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་གང་ དག་གི་དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཁོ་ནའོ།།དོན་དེ་ལ་ནི་དོན་གཉིས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དོན་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ངེས་པའི་དོན་ཏོ།

应当依止义理，不应依止文字。应当依止了义经，不应依止不了义经。应当依止智慧，不应依止分别识。对于这些解释，如《经庄严论》等中说道：佛陀所说法是量，而诽谤者所说非是量。
了义之义是量，而非显现欲求的如文字义非是量。如来及如来所显现为量的菩萨等所决定的义理是量，而他人邪思维非是量。智慧是量，而分别识非是量。
其中智慧是出世间的智慧，即无分别智。分别识是世间的闻等智慧，即有分别的智慧。
其中第一依止，由于于法与义增上胜解而不退失。第二依止，由于以自己的正理观察了义之义。第三依止，由于从他人听闻无颠倒之义。第四依止，由于出世间智慧。
第三依止中的了义是已经确定解释的。不了义是待解释的，即应当如实理解某些经的密意，而不应按字面理解，因为此义应当引申别解，故为不了义。
由何引申呢？由正理和了义经所说，例如《分别了义经》中说有外境，《妙法白莲经》中说一乘等，因为在其他经中引申并确定为他义的缘故。
声闻乘法即是如此，因为同一真如，所以也是大乘，因此《解深密经》中说乘唯一。
其他经中也说：'道的乘在无我上是相同的，从果的乘来说解脱也相同，因此乘唯一'等等。
虽然其中有授记声闻，但这也是为了引导趣向菩提的声闻而说的密意，否则不是偏于寂静，如其他经中所说。
在了义经中显示众生的意乐、随眠、胜解、根器差别而说诸种种姓，如其种姓修学三乘，而证得三种菩提，无种姓者则因造作善恶业而流转生死，如铁铜等类和非类的石头熔化后成为铁、铜、银、金和渣滓一样。
即使一切具力佛陀集会，也不能使偏于寂静的声闻现前证得无上正等菩提，也不能度化无种姓的众生出离轮回，如是宣说。
某些经的义理如其文字所说即是了义。此义无有第二义，从'此义唯是决定'乃至'了义'。

།གང་གིས་དོན་ངེས་ཤེ་ན། མདོ་དེ་ཉིད་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དང་། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ངོ་། །གང་དག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་ པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དང་།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་དེ་ལས་གཞན་པས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དག་གཉིས་ཀས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེའི་ ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ལེའུ་ལས།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྲིན་ལས། སྒྲ་ཇི་བཞིན་པའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་བཤད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། དེས་ཚད་ མར་གནང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མཛད་པའི་དོན་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་དུ་དྲང་བར་མི་བྱ་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མའི་དམ་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དྲང་བའི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ བསྟན་པ་རྣམས་དགོངས་པ་བཞི་དང་།ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་བཤད་དེ། དེ་ལ་དགོངས་པ་བཞི་ནི། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་དང་། གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་རྣམས་སོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་བཞི་ནི། གཞུག་པ་ལ་ ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་།གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པའོ། །བསྟན་པའི་སྒྲའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ནི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ། ། དེ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པའོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་དེ་དེ་རུ་སྐྱེ་བར འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་བའི་འོད་དྲི་མ་མེད་པའི་མཚན་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དུས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ ཀྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས།ཀུན་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ་སོར་རིག་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་ལ་ ལར་ཆོས་འགའ་ལ་སྨད་ནས།གཞན་དག་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཅིག་གིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམས། །གཞན་དག་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་གི་བསམ་པའི་ངོར་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་རྫུས་ཏེ་བྱུང་ བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་བསྟན་པ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ པའི་གཟུངས་ལྟ་བུ་སྟེ།འོག་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་ ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དག་གི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

如果问'通过什么确定意义'，则通过该经本身、其他经典以及二者都可以确定。
如果问'哪些是通过经典本身确定的'，则是《圣解深密经》、《圣楞伽经》等。
如果问'哪些是通过其他经典确定的'，则是《圣八千颂》等。
如果问'哪些是通过二者确定的'，则是《圣二万五千颂》等。在其法身品中说：'因为有安立于无颠倒中的事业，远离执著文字表面意义的颠倒相的特征，具有了义说法的特征之故。'
如来及其授权的菩萨等诸菩萨所确定的意义，不应引申为其他意义。因为世尊是最高的量，以及会导致无穷过失之故。
如来所说的不了义，是以四种密意和四种隐密意趣来解释的。其中四种密意是：平等性密意、别时密意、别义密意、补特伽罗意乐密意。
四种隐密意趣是：引入隐密意趣、对治隐密意趣、法相隐密意趣、转变隐密意趣。
其中，解释所要表达的意义是密意。解释教言词句的密意是隐密意趣。
其中平等性密意，例如说'我于彼时即是毗婆尸如来'，是密意于法身平等性。
别时密意，例如说'发愿往生极乐世界者必定往生'，以及'持有月光无垢如来名号者必定证得无上菩提'等，是密意于其他时间。
别义密意，例如说'供养恒河沙数诸佛后，方能通达大乘'，是密意于证得法界现观。
补特伽罗意乐密意，例如有时贬低某些法而赞叹其他法，是为了引导执著一法者趣入其他法，是随顺他们的意乐而如是宣说。
引入隐密意趣，例如说'有化生有情'以及'有色声等法'，是为了引导畏惧补特伽罗无我和法无我者趣入教法。
对治隐密意趣，例如二颂咒语等，如下文将说。
法相隐密意趣，例如说'从色乃至佛法皆无'，'从色乃至佛法如幻'，'从色乃至佛法等同虚空'等，是为了显示遍计所执、依他起、圆成实三种自性，依次表明一切法非有、如幻、等同虚空。

།བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་དཔེར་ན། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་འདོད། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་པ་ཡིས་ཀུན་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་ཟབ་མོའི་ཕྱིར་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་དག་ རྣམ་པར་བསྒྱུར་བ་ཡང་འདི་ལྟར་སྙིང་པོ་མེད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བ་མེད་པ་སྟེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །སྙིང་པོར་འདོད་པ་ནི་དེ་ལ་སྙིང་པོའི་བློ་བསྐྱེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཞེན་པ་ལས་བཟློག་པས་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། བདག་ མེད་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ་རྣམས་ལ་འབད་པས་ངལ་བ་སྟེ། དེས་ཤིན་ཏུ་གཟིར་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་མདོ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་གཟུངས་ལས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་ནི་དངོས་གཞི་ ཡིན་ལ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །སྙོམ་ལས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མགུ། །འདོད་ཆགས་ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་། །འགྱོད་དང་མ་ངེས་ལྡོག་གྱུར་པ། །བར་དུ་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་ཀུན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། ། དེ་ཡི་གཉེན་པོ་ཐེག་པ་མཆོག་།བཤད་དེ་རྣམ་པར་སྤོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིགས་ངེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པ་ནི་མ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་སྤངས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་གཟུང་བར་བྱ བའི་ཕྱིར་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་མཆོག་བཤད་པ་སྟེ། ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པའོ། །བར་དུ་གཅོད་པ་འདི་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་ཐོས་པའི་མཆོག་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ ན་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྙོམ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི། །གང་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཟླ་བའི་ འོད་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་མགུ་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྨད་ལ། གཞན་དག་ལ་ནི་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དུ་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ།།ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ལྷག་པར་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ ཅན་དེ་དག་མཐོ་རིས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།མ་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ་གཉིས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དག་གོ། །འདིར་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ སྤངས་པར་དགོངས་པ་ནི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ།།དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དགོངས་པ་ལས། ཀུན་བརྟགས་ པ་དང་།རྣམ་པར་བརྟགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

关于转义的密意，例如：'认为无实为实，安住于颠倒，烦恼遍染一切，将得殊胜菩提。'这样的句子，因为意义深奥，是狮子转变。对这些转变的解释如下：无实即是心无散乱，也就是三昧。认为是实，即是对此生起实有的心。因为要远离世间的执著，所以颠倒是指无常、苦、不净、无我等，因为安住于这些法中。烦恼是指长期精进于难行之事而疲惫，被此所逼迫。
在广大的十万颂经中二偈咒语中，第二偈是正文，第三偈是功德：'轻蔑佛法及，少许懈怠满，贪欲我慢行，后悔不定退，一切障碍过，是诸众生障，彼对治胜乘，宣说得远离。'其中已决定种姓的菩萨和声闻背离大乘是远离不定性。为了断除这些，为了摄受菩萨们于大乘，为了引导声闻，所以宣说最胜乘，即开示最胜乘。
这些障碍即是轻蔑佛陀等八种障。其中对治轻蔑佛陀障碍的殊胜闻法，例如'我于尔时即是毗婆尸佛乃至迦叶佛'等。对治一切法障的是'如恒河沙数'等如前所说。对治懈怠障的是'所谓极乐'和'无垢月光'等如前所说。对治少许满足障的是如来于某些布施等加以呵斥，而对其他则赞叹等。对治贪欲行障的是宣说佛土庄严圆满等。对治我慢行障的是宣说某些佛更为殊胜圆满等。对治后悔障的是说那些伤害菩萨的众生将往生善趣等。对治远离不定性障的是授记大声闻成佛，以及宣说唯一乘而无第二等。
此处密意断除诸障即是转义密意。在解深密经等经中，宣说遍计所执、依他起、圆成实三种自性，在般若经中依无颠倒密意，以遍计、分别、法性之名说此三性，即从'遍计色、分别色、法性色'乃至'诸佛法'等。

།དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མདོ་ རྣམས་ལས་རྒྱས་པར་ངེས་པར་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཆོས་གང་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིང་དང་འདྲིས་པའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་བརྟགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་ མིག་དང་རྣ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ཡང་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །གང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཉིས་པོ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། །གཉིས་སུ་སྣང་བར་སྐྱེ་ལ་དེ་སྤངས་ན་ནི་སྐྱེ་བར་མི་ འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།གང་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་དེས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་ཞིང་དབེན་པ་སྟེ་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་ན་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།ཆོས་གང་ནམ་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པས། ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རོ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་མེད་ པའི་མཚན་ཉིད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཉིས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་གཅིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བརྟགས་པས།བཏགས་པའི་ཡོད་པ་སྟེ། རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བས་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དོན་དུ་ དམིགས་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་སྟེ།རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་ན། དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་ན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བརྗོད་དེ་འདི་ལ་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་བརྟགས་པའམ།འདིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱམས་པས། ཀུན་བརྟགས་གཞན་གྱི་དབང་དང་ནི། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དག་སྟེ། །དོན་ཕྱིར་ཡང་དག་མི་རྟོག་ཕྱིར། །གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །ཞེས་གང་ གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་གཉིས་ཡང་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་སོ། །ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པ། །དེ་ལ་ དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས།།དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ཀུན་གཞི་ཡིན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་། བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་དང་རྟག་ཏུ་མཚུངས་པར་ལྡན་ པས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ལ།བདག་གོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་རློམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་དོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་བས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།

对于这些特征等，在诸经中广泛确定宣说的那些内容，在此要简略地阐述：任何法的自性是由名称和熟悉的意识言说所假立的，这些由于不是如实的特征，所以是遍计所执性。比如色、声、眼、耳等。
这又简略分为二种：所取和能取。虽然由于执著遍计所执性的习气力，即使无有二取，也生起二取显现，若断除此二取则不会生起的识，由于依赖因缘的缘故，是一切法的依他起性。
又依他起性由遍计所执性在一切时中空且离，即是远离，由于一切时中如是一味成就，故是一切法的圆成实性。
任何法都不会不空于二取，连丝毫也没有，而彼空性永远不变，故从一切处到一切处都成为如虚空般一味。因为虚空以无色为相，故一切处恒时一味。
如是空性也因为以无二为相的自性，恒时一切处是一味的自性，因此称为圆成实性。
其中第一是由凡夫如实地遍计，是假立的存在，既非实有，也非胜义有。第二由缘起而实有，但非假立有。第三由清净义所缘故是胜义有，是为清净而缘此，并非为杂染。
若以圆成实自性缘依他起性，则成胜义有；若以遍计所执自性缘，则成世俗有，因为是为杂染义而缘。为杂染所缘者非为清净。
彼依他起性称为真实遍计，于此非真实遍计或由此非真实遍计。如世尊弥勒所说：'遍计及依他，以及圆成实，为义故非实，分别故无二，是故如是说。'
彼二者是三界心和心所，其中缘取事物自性的是心，缘取差别的是心所。如说：'非真实遍计，三界心及心所，其中见义识，彼差别心所。'
又彼分三种：阿赖耶识、染污意及转识。其中由于是一切杂染法种子所依故为阿赖耶，由于缘近自体故为识。
由于恒时相应于我痴、我见、我爱、我慢四种烦恼故为染污，由于是恒时执著我的自体故为意。由于一再生起故为转，由于缘近境故为识。

།དེ་ལ་དང་པོ་ནི་ལུས་དང་། གནས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ལུས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ སོ།།གནས་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་ཡུལ་ལྔ་སྟེ། དེའི་སྣང་བ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི། ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ དུ་སྣང་བ་དང་།བདག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་བཞི་པའོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་སུ་སྣང་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་དུ་སྣང་བའོ། །གང་ལུས་སུ་སྣང་བ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྣང་བའོ། །གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་ནི་ བདག་དུ་སྣང་བ་སྟེ།ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་སྟེ། ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། རྣམ་པ་ དྲུག་ཏུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་སོ་སོར་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ལུས་དང་གནས་དང་ ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བ་དང་།ཡིད་དང་ཉེ་བར་འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །ཉེ་བར་འཛིན་པ་ནི་འཇུག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་གཞི་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། བརྒྱད་དོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་སྟོང་ཞེ་ན། གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་སོ།།སྟོང་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། གཉིས་སུ་བྱར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་འདི་ནི། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ། ། གཉིས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། དེ་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་གཞན་ནམ། གཞན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། བྱིས པ་རྣམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐོང་བས་ན།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་བདེན་པ་མཐོང་བས་དགྲ་བཅོམ་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་ ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་རྟག་པ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ སྟོང་པ་ཉིད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཙལ་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཙམ་སྟེ།དུང་གི་དཀར་བ་བཞིན་དུ། རང་བཞིན་མེད་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

首先是身体、处所和受用的显现。身体是诸根。处所是器世间。受用是五境，其显现是具有其相。转识是六识聚。非真实遍计有四种，即显现为境、显现为有情、显现为我、显现为了别识，是为第四。其中，显现为受用和处所的阿赖耶识是显现为境。显现为身体的是显现为有情。染污意即是显现为我，因为它执著阿赖耶识本身为我。转识即是显现为了别，因为显现为执取诸境。
非真实遍计也成为二种和六种。如何是二种？所取相和能取相，因为显现为所取和能取之相。如何是六种？即是将彼等各自分为三种，即显现为身体、处所和受用，以及意、执取和分别。其中意是染污意。执取是五转识。分别是意识，因为是唯一具有分别体性。
非真实遍计也成为八种，即阿赖耶、染污意和六转识，为八。这些非真实遍计即是一切有漏行、一切烦恼和一切轮回。圆成实性即是非真实遍计的空性体性。以何空？以二者，即所取和能取的遍计。彼空性的相是非真实遍计中无二及无二可得的体性。
因为此空性以二者的无事故非事，以无二体性故亦非无。如《圣解深密经》等所说，它非异于诸行亦非不异，因为若是不异，则凡夫见诸行时亦应见空性，由此见谛便成阿罗汉乃至圆满正觉。
复次，如诸行是杂染，空性亦应成杂染；如空性是常，诸行亦应成常；如诸空性无差别，彼等自相亦应无差别。复次，如瑜伽师于空性外无更胜真实可求，如是于诸行相外亦应无更胜真实可求，是故彼非不异于彼等。
亦非异，何以故？因为彼仅是彼等之无我性，如螺之白，仅是无自性故。

།གཞན་ཡང་དེ་རྣམས་ལས་གཞན་པར་འགྱུར་ན། བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ པར་མི་འགྱུར་ལ།དེས་ན་མཚན་མའི་འཆིང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་འགྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་འདི་དག་ཏུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདི་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་ ཡང་མི་འགྱུར་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ཀྱང་ཅིག་ཅར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་། གཉིས་དངོས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡི། །དངོས་པོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་དངོས་མེད་མིན། ། ཐ་དད་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ དག་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ལ། དེའི་མཐའ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའོ། །འདི་ལ་མཚན་མ་རྣམས་མེད་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པས་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། དོན་ནི་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་དམ་པའོ། །ཆོས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས པས་དེ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དེའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་དེ། སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ དེ་རྣམས་སྤངས་པས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཆུའི་ཁམས་དང་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས་རང་བཞིན་དག་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་རྙོག་པ་ཟངས་དང་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་སྦགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་། དེ་ནི་དྲི་བཅས་དྲི་མ་མེད། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ རྣམ་པར་དག་།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་དེ་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་དེ་མ་གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་མི་མོངས མིན།།དེ་ནི་དག་དང་མ་དག་མིན། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་གློ་བུར་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས། གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་ཇི་སྲིད་དུ་འཁོར་བར་འཇུག་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོར་སྨིན་ལ་མི་དགེ་བས་ནི་ངན་འགྲོར་སྨིན་ཏེ།སྔོན་གྱི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་ནས། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསྐྱེད་དེ། བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་ འཚོའི་བར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ།དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་གཞན་དུ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་ནས་རྒྱུན་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཆུ་རྒྱུན་བཞིན་འབབ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །འདི་ནི་ བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་མ་བསྟན།ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།

再者，如果这些变成其他的，那么即使是见到真谛的人们也不能降伏诸行的相，因此不能从相的束缚和随眠的束缚中解脱。因此也不能达到涅槃和真正的佛果之间的这些境界。
再者，这也不会成为诸行的共相，而烦恼和清净的相也会同时成为差别。因此这不异于那些，如所说：'无二事物之事物，空性即是其相，非事物非无事，非异一之体相。'
如是空性的体相，其异名为：真如、实际、无相、胜义、法界、法性等。
因此异名的含义是：因为无变故称真如，因为恒时安住之故。实际是真实性，其边际是最胜，故称实际。此中无诸相故称无相，因为一切戏论相息灭而缘于彼故。胜是出世间智慧，义是其境，故称胜义。法是诸圣法，因为是彼等之因故称界，因为缘于彼而生起彼等，故称法界。因为是诸事物的法性故称法性。
其中说其差别：在先前阶段是杂染，其自性非为客尘所染，而后由圣道断除彼等而成清净无垢，譬如水界、黄金、虚空本性清净，被暂时的污浊、铜锈等所染污，而离彼等一样。
因此它既非杂染也非不清净，因为心的法性本自光明故非杂染，也非清净，因为被客尘所染故。如说：'彼有垢无垢，杂染及清净，如水界金空，清净许清净。若非彼杂染，有情皆解脱，若非彼清净，精进成无果。非染非不染，彼非净不净，心性本光明，烦恼是客故。'
在所说的八识中，何者如何及多久流转轮回呢？首先，阿赖耶识由善业成熟为善趣，由不善业成熟为恶趣。前业异熟尽后，由执著所取能取的习气及业习气所生，生已如水流般乃至寿尽而转，其后又如是生于他处而相续流转。如世尊说：'取识甚深细，如水流运种，分别我见时，凡愚莫开演。'这在阿罗汉位才会止息。

།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་བྱས་པ་དང་། འགོག་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་དག་ལས་ལངས་ནས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ཉིད་ལས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཀུན་གཞི་ལས་བྱུང་ནས་ འཇུག་པར་འགྱུར་ལ་སེམས་མེད་པའི་གཉིད་དང་།བརྒྱལ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་ལས་མི་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་ལྔ་ནི་ཆུ་ལས་རླབས་དང་འདྲ་བར་ཀུན་གཞི་ཉིད་ལས་ རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་རམ།རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་བསྒོམས་ པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་བདག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་དམིགས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ སྟོང་པས་ཀྱང་དམིགས་སོ།།དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ལས་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་། བསྒོམ་པའི་ ལམ་འདི་དག་གིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ས་བཅུ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་འདི་གསུམ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ལོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ ཞིག་ཅེ་ན།གནས་གྱུར་པ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཆ་ལོག་ནས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་ བཅད་པས།ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་དངོས་པོ་དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ནི་ས་བོན་ཟད་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཚེ་རྟེན་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བརྗོད་ལ། ས་བོན་ཟད་ པས་ལུས་དང་།གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཤེལ་དག་པ་ལྟ་བུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་གྱུར་པ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

有染污意识是从阿赖耶识本身生起而转起的，在现证出世间道和入灭尽定时则会停止，从这些出定后又从阿赖耶识本身转起，到阿罗汉果位时则完全停止。
意识也是刹那刹那从阿赖耶识生起而转起的，但在无心睡眠、昏迷、无想定、无想天、灭尽定中则不生起。
其余五识如同水中波浪一般，随缘从阿赖耶识本身同时或次第生起，因为阿赖耶识本身是一切种子的所依。如是直至轮回未尽。
如何证得涅槃呢？在此，瑜伽师们以修习力而生起出世间智慧。其中声闻和独觉以一切法无我和无我所性为所缘，菩萨则以能取所取空性为所缘。
如是修习，最初生起的智慧因为从未见到胜义谛而见到，故称为见道。此后反复现证彼性者称为修道。由此见道和修道断除一切烦恼随眠，声闻和独觉成为阿罗汉，菩萨则于十地中如其所应断除烦恼随眠，当断尽所知障习气时，即成为如来应供正等正觉。这三种阿罗汉的阿赖耶识都会转依。
什么是转依呢？即是转识，心相续的染污分转为清净分并恒时运行，由于断尽一切染污法种子的习气，阿赖耶识的此体性转依后，因种子尽故一切染污法不再生起。此时所依如虚空般一味，称为无漏界，因种子尽故不再生起显现为身、处所、受用的识，也称为解脱身。
正因如此，诸佛世尊的解脱身与声闻、独觉无别，因为一切解脱身如同净水晶般无有差别。法身则胜于彼等，如是诸佛解脱身一切转依是因为灭尽染污。
因为成为正等正觉法的所依故也是法身，法身是诸佛法的所依。为何是彼等所依？因为生起无量福德智慧资粮和愿力的缘故。

།ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་བསྡུས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དཔག་ཏུ་མེད་པས། དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་ཆུ་ཤེལ་དང་མེ་ཤེལ་ནི་ནོར་བུ་གཞན་དག་དང་། དག་ པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི།འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱད་ཆེས་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྣང་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་མཐའ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་དེར་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བས། འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག པས།མིང་དང་མཚན་མར་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དགོད་པ་ལས་གསུངས་པ། བྱམས་པ་དེ་ལྟར་ན་ནི་འདི་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་མ་གང་དུ། གང་འདི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བ་གློ་བུར་གྱི་མིང་གིས་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་མོ།།ཡང་དེ་དག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་ན་ཡོད་པའམ་མེད་པ་དེ་དག་ནི་ཅི་ཞིག་ཏུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ན། གང་འདི་གཟུགས་ཞེས་ བྱ་བ་ནས།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་གློ་བུར་གྱི་མིང་དུ་བརྗོད་པ་འདི་དག་གང་དུ་འདོགས་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་མི་དམིགས་པས། འདི་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་དང་མཚན་མ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་གསལ་ བར་མཛད་དོ།།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་ནི་གཟུགས། །གཅིག་དང་གཞན་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད། ། ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ངོ་བོའི་སྒྲས་ནི་མཚན་མའི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་མཚན་མའི་དབྱེ་བ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དང་། གསལ་བ་ཙམ་ཡིན་པས་རྣམ་པར རིག་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ནི་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་བརྟགས་ཤེ་ན། དོན་མེད་པར་ཡང་ ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལའོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། ལོག་ པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེའི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་། བསླད་པའི་དབང་འབའ་ཞིག་གི་སྣང་བས་བརྫུན་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པ་ ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན།བསལ་བ་ཙམ་མོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣམ་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་དང་། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། འཁྲུལ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། གཉིས་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

由于法身的殊胜，所以圆满受用身和化身所摄的无量佛法，较之彼等更为殊胜，譬如日月水晶和火晶虽然与其他宝石在清净程度上并无差别，但以光芒而言却远为殊胜，这是因为大士们的加持力以及成为众生业的主宰之故。
若问诸佛菩萨的出世间智慧中一切法如何显现？如同无垢虚空唯一无边般，显现为如是性的一味。为何如此？因为一切法及诸法相在其中湮灭之故。
如此，诸法虽然是种种差别，但出世间智慧显现为一相，是否因为错乱而成为非真实智慧呢？为此，这一切都是虚妄的，仅仅是由非真实分别而假立名相而已。
如《安立不颠倒》中所说：'弥勒，如是此等唯是分别，即诸行事相中，从所谓色乃至佛法，以暂时名称所说及假立者，唯是分别而已。复次，彼等入无分别界，远离诸分别时，有无彼等将缘何者？从所谓色乃至佛法之暂时名称所说者，于何处安立？'
由于此处于无分别中不可得，故明示此等唯是分别，名相是世俗谛。
又因远离一多自性故也是虚妄，如《楞伽经》中所说：'如镜中之影像，远离一异诸相，虽现而实非有，诸法体性亦然。'此处以体性声说明相的体性，因为自相诸法的差别安立依赖于相的差别故。
因此，一切法唯是心、唯是识、唯是明了，故无外境所取的识知对境，诸识知也非有能取自性，此二者因是意言所说，故是一切法的遍计所执自性。
若问遍计于何？是遍计于无义而执著遍计所执体性习气所生显现为境的非真实分别。
彼非真实分别即是诸法的依他起自性，也是错乱、颠倒、邪知。
如是，其所取能取相唯是错乱、染污力的显现故为虚妄，故称彼非真实分别，其自性非真实。
何为真实？仅是遣除而已。正因如此，彼相称为错乱相和戏论相，因为是错乱所缘故。也称为二相，因为显现为二故。

།སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་དེ་ ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགག་པར་འགྱུར་ལ།དེས་ན་དེ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པས་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས། མི་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འདིར་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ལ་བྱ་ལ། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཚུ་རོལ་ཏེ། ད་ལྟར་གོམས་ པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཁོ་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་དང་། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དུ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གསལ་བའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་བཟློག་པ་དང་། །བྱེད་པ་ཡང་ནི་བཀག་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་དེ། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་ རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །འགག་པའང་གང་ན་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ནི། །སྐྱེ་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་པ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག འདུ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དེ་བྲལ་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་འདི་ཐམས་ཅད་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་དག་རྣམ་ཤེས་སུ་ཡང་དག་པར་འདུ་བ་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ།ཤིན་ཏུ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ནུབ་པར་གྱུར་པས། ལོག་པར་བརྟགས་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པས་སྔར་གྱི་དུས་སུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཉིས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་དང་། དབུ་མ་པ་གྲུབ་པའི་མཐའ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆ་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ནི་བྱིས་པས་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུར་ངེས་པ་དང་།གཉུག་མའི་རང་བཞིན་རང་རིག་པ་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བས་གསལ་བའི་ལུས་ནི། བདེན་པ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དང་། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣལ་མ་བསལ་ བའི་ལུས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བརྟགས་མི་བཟོད་པས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གང་ཡང་ཁ་ཅིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གསལ་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི། ལུང་དང་རིགས་པ་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཐད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཀུན་རྫོབ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་རོལ་དོན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་ པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་བཞག་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་དོ།

一切戏论相都将在出世间智慧中灭尽，因此称其为无错乱和真实智慧。正因为如此，它也是圆成实自性，因为以无错乱性而圆成。因为无颠倒而圆成，所以是圆成实。真如因为是以无变异性而圆成，所以是不变的圆成实自性。
此处'他'是指无始以来无分别的因，而真实智慧是此岸的，因为是从现在修习的因所生。唯有非真实分别才是依他起，而真实智慧则不是。
对于遍计所执法和戏论相，应当否定因果，因为它们是虚妄的。否则，明显的心和心所就不清净了。如《楞伽经》中所说：'以遮遣因缘，及遮遣作者，我说无生起，建立唯心义。'
龙树尊者也说：'诸法无生起，灭亦无所有，唯此识本身，有生起灭尽。所说大种等，摄归于识中，若以智离彼，岂非是妄执？'以此说明了这一切。所说的大种等摄归于识中，即归属于识中，如同外在的大种等不存在一样，愚者们生起显现为彼的识。
由极无错乱的智慧令其消失，因为是由错乱分别在先前时所执著，所以是虚妄的，这是第二偈颂的含义。
正因如此，瑜伽行派和中观派的宗义是相同的。仅在这一点上有所不同：瑜伽行派认为凡夫所取的诸法因虚妄故不存在，而因果决定性和本性自证离错乱的明显体性则认为是真实的。
中观派则认为显现为因果的自性和各自自证错乱相的非增益真实体性的诸法，因极其微细不能观察，既非有亦非无。
有些人说诸法的明显自性如何，青等行相也如是，这是不应理的，因为违背教理和正理。
有些中观师说，如同世俗心心所存在一样，外境也不存在；胜义中心心所也因自性错乱故不以自证本性而存在。诸菩萨为了圆满成办一切众生的一切利益，如如意宝般加持色身而安住，现证正等菩提。

། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཤིན་ཏུ་མེད་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འགགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན ལ་དེ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་ལུང་དང་བསྟན་བཅོས་ཐམས་ཅད་དང་།ཚད་མ་རྣམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ལམ་ངན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི་ཐག་བསྲིངས་ཏེ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ནོ། །དོན་ དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན།འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་ནོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་སྟེ། བརྟགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་མཚན་མར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་པ་དོན་དམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་སྟེ།ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། འདི་ལ་དོན་དམ་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མདོ་ལས་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེའི་དོན་ནི་ གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་མོ།།འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས།།བློ་ཡིས་རྣམ་པར་གཞིགས་ན་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཟུང་དུ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་མེད་དང་། །རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །བློ་ཡིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་ནི། །གཞན་དབང་མེད་ཅིང་ཀུན་བརྟགས་མེད། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དངོས་ མེད་ན།།བློ་ཡིས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་།རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ཀུན་གཞི་མེད། །བྱིས་པའི་རོ་དང་མཚུངས་པ་ཡི། །རྟོག་གེ་ངན་པས་འདི་དག་བརྟགས། །དངོས་པོ་མཚན་མ་རྣམ་རིག་གི་།ཡིད་ལྡོག་གཡོ་བ་གང་ཡིན་ལས། །ང་ཡི་སྲས་ རྣམས་རབ་འདས་ནས།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིས་དཔྱོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིའི་དོན་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན། རང་གི་བློ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དག་ཀྱང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར བས་མེད་པ་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་དོན་དམ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བློ་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ། ནུས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་ནི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་མའོ། །རྣམ་རིག་དང་དངོས་པོ་ནི་གཉིས་སོ། ། ཀུན་གཞིའི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ཏེ། ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་བཞི་པ་ནས། དོན་དམ་པའི་བར་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་གེ་ངན་པས་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའོ།།དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྨད་པ་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་འདས་པའི་བསྔགས་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པའི་དོན་ཏོ།

又复，如何一切法胜义中极为无有，如是一切心与心所胜义中亦极为无有，故心与心所诸法极为灭尽，是随顺而正确了知，于其他则不应理故。所说此等违背一切经论与正量，故应远离如是恶道。
若问何为世俗谛？即是凡夫境界之义。何为胜义谛？即是圣者境界之义。二者各有三种：分别世俗即是遍计所执自性，因唯是名言故；思维世俗即是依他起自性，因是颠倒知故；显明世俗即是圆成实自性，因从彼相而显示圆成实自性故。
其中胜义即是空性，因是殊胜智慧之境故。所得胜义即是涅槃，因是殊胜智慧之果故。思维胜义即是真实智慧，因此中有胜义故。
又经中说：'彼心非心，超越有无故'。其义即是：因明性故唯是心，因无能取性故非心。如是以能取相非有，以明相亦非无心，此即是其义。
如《楞伽经》中说：'以慧观察时，自性不可得，故说彼等无，无有自性故。以慧观察时，无依他遍计，圆成实无体，慧当如何观？无性无分别，无体无藏识，如同愚者味，恶慧观此等。从诸相分别，意识动摇中，我子皆超越，以无分别观。'
此义云何？此中'慧'即思所生慧。'自性'即诸法自相，为能取所取二者所摄。'彼'即诸法，仅此即显示遍计所执自性无。
由于遍计所执无故，若观察异于自心之所取，则依他起与圆成实性亦成遍计所执自性而无，则瑜伽师为求胜义时，如何观察修习于心？何故不能？此即是第二偈颂之义。
'自性'即二相。'分别'与'事物'即是二者。藏识即执著之境。从第四遍计直至胜义皆非有，唯是凡夫分别而已。'味'即无圣智故。'恶慧所观'即未超分别。此即呵责未超分别之瑜伽师，是第三偈颂之义。超越彼等之赞叹即是第四偈颂之义。

།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མདོར་བསྡུས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ལྔ་དང་ནི་རང་བཞིན་དང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཉིད་དང་། །བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོས་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་ལུས་བསྡུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལྔ་ནི་མིང་དང་རྒྱུ་མཚན་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །འདིར་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་གནས་པའི་སྒྲ་ནི་མིང་ངོ་། །དོན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ ཤེས་སོ།།བདག་མེད་པ་གཉིས་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། གང་གི་རང་བཞིན་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། འདི་གཟུགས་སོ་ཞེས་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་མི་ཕྱེད པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ།གཟུགས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་གཟུགས་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་མིང་ཙམ་ཡིན་པའམ། མིང་དང་དབྱེར་མེད་པའི་སྤྱིའི་གཟུགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྤྱིའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བཀག་པས་རང་གི་ངོ་བོར་མེད་ལ་མིང་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེས་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཅི་སྟེ་དངོས་ པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ཚིག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན།དངོས་པོ་མེད་པར་དེ་དག་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་བས། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་མང་པོས་བཀུར་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དུང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ལོག་པར་ཞེན་པར་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སྒྲ་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་འདོད་པ་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་འགལ་བ་དག་ནི་གཅིག་ལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་མིང་གིས་ཉེ་བར་ མཚོན་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །མིང་ནི་གང་དང་གང་དག་གིས། །ཆོས་གང་ཞིག་ནི་མངོན་བརྗོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་བཤད་པ་ནི་རབ་ཏུ་ བྱེད་པ་སུམ་ཅུ་པ་ལས།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གང་གིས། །དངོས་པོ་གང་གང་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་དེ་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཕྱི་རོལ་གཟུགས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་གི་སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར རོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་འདི་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གསལ་བ་དེ་ ཡང་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་།སོ་སོར་སྣང་བ་དང་། གསལ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བེམས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡོངས་སུ་གསལ་བའོ།

大乘的要义概括如下：如《楞伽经》中所说：'五法及自性，八识并双空，以此诸法义，总摄于大乘。'
其中五法是：名、因相、分别、真如、正智。此中依意言而住的声音是名。义是因相。分别是非真实的遍计。真如是空性。正智是出世间智。
二无我是：人无我和法无我。这些是如实而生的闻所生慧。
世尊说一切法无自性，这是什么意思呢？因为色以色的自性空，乃至佛法以佛法的自性空。众生执著某种自性后，认为'这是色'，不离色的自体而了知。因为是色的自性，所以是色性。
这若仅是名称，或与名不可分的共相色性，其中若是名称，因为不是其体性，所以是以其自性空。共相的体性也因否定非刹那性而无自体，与名也完全不同，故非一向是色的体性。以色的这种自性，色即是空性。如是乃至佛法。
若事物的体性仅是言语和分别的对境，则无事物时它们就不应存在，因此也就不会有'过去时出现转轮王名曼多跋陀罗'，'未来时将出现转轮王名僧伽'等说法，也不会有妄语和邪执，也不会有声音是常、无常的不同主张，因为相违的自性不可能同时存在于一处。
因此，诸法以名称所表的无自性故是无自性。如《楞伽经》中说：'以何等名称，诠表何等法，彼于彼非有，是为诸法性。'
对此的解释如《三十颂》中说：'以何等分别，计度何等物，彼即遍计性，自性原无有。'
世尊也说：'外境之色相，实无唯心现。'又说：'佛子，三界唯心。'心、意、识、了别是同义词。如是因为一切法唯是了别的自性。
离所取能取的体性故无自性。若问：说这些唯是识的自性有何道理？答：此中诸法以自身明了的体性经验而成立，明了即是显现、各别显现、正在显明。这也非无情，非隐蔽而是完全明了。

།དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། གང་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བས། ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་ ན་ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་སྤྱོད་པ་ཅན་དག་ན་རེ། གཟུང་བའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་གསལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་བས་བདེན་ན། དེ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ཡང་མ་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་ཀྱི། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་སྟོང་སྙེད་ཚོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཐ་དད་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུའི་ ཚོགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པས།མྱོང་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། འདིས་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། འདི་ཉིད་རིག་ཅིང་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །དེ་གཉི་གས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཉེ་བ་ལས་དེ་ཉིད་སྐྱེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ན་རེ། གསལ་བ་དེ་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་ནང་ ནས་སྐྱེས་པས་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་གསལ་བར་གྱུར་པའོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་འདི་གསལ་བར་ནི་ཚངས་པས་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པར་ གྱུར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི།བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཀྱང་མི་ནུས་ཏེ། ཤེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་ མ་ཡིན་པས།ཤེས་པ་ཡང་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལོང་བ་དང་། ལྐུགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་པས་དོན་གསལ་བར་མྱོང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་སོ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ལ། ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། ཡོངས་སུ་ བཅད་པས་སོ་ཞེ་ན།གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་གཅོད་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང་། གསལ་བཞིན་པ་དང་། མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་ན། གསལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་ཆོས་མ་ཡིན། ཤེས་བྱའི་ ཆོས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ལྷག་མ་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། རང་གི་ངང་གིས་གསལ་བ་ཡིན་ལ། ཡུལ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ དག་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་གསལ་བ་མ་ཡིན་ལ།གསལ་བར་བྱས་པས་གསལ་བར་ཡང་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པས་དེས་དོན་རིག་པར་འགྱུར། ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་འབྲེལ་པས་བསྡུས་པས་སོ་ ཞེ་ན།མིག་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་མེད་ན་གཟུགས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་གྱུར་འདིས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གསལ་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མར་མེའི་འོད་རེག་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་དུ།ཤེས་པའི་གསལ་བ་དང་ཕྲད་པས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེའི་ལྟར་ན་ཡང་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བ་དེ་ནི་དེའི་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཡང་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྲད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གཟུང་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如果它不成立，则任何事物都不会显现，这样一切都将成为不成立。如果成立，则它就是智慧，因此一切法将成立为智慧的自性。
对此，行者们说：'所取境的法是明显的'这一说法，如果是由自身经验而为真实，那也只是所知而已，并非是智慧的特征。
这也不合理，因为如果经验到明显性的自性各别确定，则成立了对蓝色等的各别经验，而不是由此之外的千万种因缘聚合而成。因此，这是差别的安立者，也是因缘聚合的究竟，所以是经验的作者，由于它能了知故称为智慧，或者由于它本身即是觉知和了知的本质故为智慧是合理的。
由这两者成立一切法是智慧自性的本质，因为除此之外没有成立智慧的量，因为见到智慧的因缘和合时即生起彼智。
正理派等说：'所说的这个明显性并非是所知和能知的法的特征，是由于外境上智慧从内生起而成为明显，对于智慧也是由于生起了了知智慧而成为明显的。'
这也极不合理，因为诸法的明显性是由经验所成立的，即使梵天也无法否认其明显性，若无此明显性，即使帝释天也无法经验蓝色等，因为即使智慧生起，蓝色等的自性若不明显则仍然隐蔽如故。
同样，即使对智慧生起其他智慧，若不明显，则智慧也不明显，这样一切众生将成为盲人和哑巴。
若说不是这样，是由智慧经验到明显的对境，则识将异于明显性，如何成为明显？若说是由遍决，则若非明显如何能决定？若说是明显的，则此明显性即是遍明、正明和经验，那么此明显性如何不是所知法？由成立为所知法，其余如前所说。
其他人说：'智慧是明显的自性，故自然明显，而境不是其自性，故由与智慧的关联而成明显。'
如此说来，由于不是其自性故不明显，而说由令明显而成明显，这也成为相互矛盾。
又如何由关联而了知对境？若说由依赖一聚合的关联所摄，则眼根也应被眼识所了知。若说将成为非境，则若无明显性，色法如何成为境，由此是境故而了知的说法也很清楚。
其他人说：'如同被灯光照触的瓶子等，由与智慧的明显性相遇而成明显。'
如此说来，花果等色为眼识所经验时，其香、味、触也应被经验，因为在相遇上无差别故。若说因为不是境故不被经验，这也已经解释过了。
因此，一切对蓝色等的经验都是智慧本身，而非外在所取的对境。

།མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ན་རེ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་གང་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་གཞག་པར་གྱུར་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མྱོང་ཡང་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་བྱས་ན། མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་རང་གི་བྱད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་དེ་མྱོང་བར་བཞག་གོ། །དེ་ཡང་མེ་ལོང་ལ ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པས་ཅུང་ཟད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ།བློའི་མེ་ལོང་ལ་སྣང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ཡང་ཤེས་པ་དེས་འབྲེལ་པ་གང་གིས་དོན་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པས་སོ་ ཞེ་ན།མིག་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སོ་ཞེ་ན། དོན་གཅིག་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་མཐོང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དེར་སྣང་བ་གཉི་གས་སོ་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་ པའི་རྐྱེན་ཡང་ཡུལ་དང་མཚུངས་པར་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ།།ཡང་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱིས་མཚུངས་ན་ནི། ཤེས་པ་ཡང་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཀུན་གྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར། མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་དོན་ལས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།རྨི་ལམ་བདེན་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་དོན་རྣམས་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ན། ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དོན་མེད་པར་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ།གཉིད་ཀྱིས་ཉམས་པའི་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་པའི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ ཡོད་མིན་ཡང་།།བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ་ནི་ཉེ་བར་བཅོམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་གཅིག་ལ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མཚུངས་ཤེ་ན། ཉེ་བར་བཅོམ་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་རིབ་ཀྱིས་མིག་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་མཚུངས་པ་རྣམས་ལ་སྐྲ་ཤད་དང་། ཤ་སྦྲང་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་བ་མཚུངས་པ་བཞིན་ཏེ། ལ་ལར་རྨི་ལམ་མི་བདེན་བཞིན་དུ། བག་ཆགས་མཐུག་པོའི་དབང་གིས་མི་སླུ་བར་སྣང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཟུང་བ་ཡང་ཅི་ཡང་མེད་ལ་འཛིན་པ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང མེད་དོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་འདི་ཐ་དད་པའི་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ཁྱིམ་དང་། ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ལུས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། ལག་པ་དང་རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་པ་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་མཛུབ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛུབ་མོ་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིགས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཡང་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་ཏུ་རགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

经量部诸师说道：'这一点我们也并非不承认，一切识都是有相的。就像某些对境在识的明镜中投射影像一样，虽然那个识能体验其影像，但若仔细观察，就像在镜面上看到自己面容的影像一样，可以安立为体验。而且在镜子中看到外境并不十分相符，所以有一些错乱，但在心识之镜中显现则十分相符，因此丝毫也不会特别错乱。'
对于他们来说，那个识以什么关联而能体验那个对境呢？若说是以从彼所生的关联，则眼根也应被眼识所体验。若说是以相似的缘故，则见到同一对境的众多有情的识也应互相见到。若说是以从彼所生及显现为彼二者，则等无间缘也应与对境相似而成为对境。
再者，若完全相同，则识也将成为无情。若说是以某些方面相似，则一切都将成为能知。无欺识也并非从对境一向生起，因为梦境真实而有错乱的缘故。因此，外境实际上并不存在。
若问：'如果诸对境不真实，而是识显现为对境，那么处所、时间等的决定如何显现？'虽无对境，但由无始以来遍计执习气所扰乱的心识本身，会生起显现为处所、时间等决定对境的认知，如同被睡眠所损的梦境一样。
如《楞伽经》中说：'如同凡夫所遍计，外境虽然不存在，由习气所扰乱的心，显现为境而生起。'习气所扰乱即是损害。
若问：'如何众多者对一境的识错乱相同？'因为损害相同的缘故。如同被眼翳所损害相同的人们，对发丝、蚊蝇等的显现相同一样。有时梦境虽不真实，但由粗重习气的力量而显现为无欺。
因此，所取毫无所有，能取也丝毫不存在。一切法即是离所取能取的唯识。
此外，这十八界也非异体的一，色界也非一，因为身体、房屋、树木等有差别的缘故。身体也非一，因为手脚等有差别的缘故。手也非一，因为手指等有差别的缘故。手指也非一，因为指节等有差别的缘故。指节也非一，因为其分有差别的缘故。指节等分也非有分的一。
若说极微是无分的一，则不然，因为恒时显现为粗大的缘故，以及未见到单一极微的缘故。

།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པས་དེ་ལྟར་ མཐོང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི། ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ལ། ཅི་སྟེ་ཆ་ཤས་མེད་པར་སྦྱོར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཐ་མི་དད་པས། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་པའི་གཟུགས་གཞན་སྣང་བ་ རྣམས་ཀྱང་།སའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ཚད་དུ་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོའམ། ཅིག་ཤོས་ཀྱང་རུང་སྟེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གཟུགས་གཅིག་མེད་པས་ན། དེ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ ཡང་མེད་དེ།དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡང་གཅིག་གམ། དུ་མའམ། གཅིག་ཀྱང་མ་ཡིན་དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་པའམ། དངོས་པོ་བགྲོད་པ་གཞན་ཡང་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནི་དངོས་པོ་མེད་དེ་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་ རེག་བྱའི་ཁམས་དང་།མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། རྟེན་རྣམ་པ་ལྔ་མེད་པས། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྲིད་ན་ཡང་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་དོན་ནི་མེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་པ་འགགས་པ་ དེ་ཉིད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པས།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལས་མ་གཏོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཙམ་མོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་བཀག་པས་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མེད་པས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་མ་ལུས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། འདུས་མ་ བྱས་རྣམས་སོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྫས་སུ་འདོད་པ་བཀག་ཟིན་ཏོ།།སེམས་ལས་སྐྱེས་པས་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བཀག་པས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་དག་ནི་སེམས་དང་རྟེན་དང་།དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འདོད་དོ། །དེས་ནི་རྟེན་དྲུག་བཀག་པས་ཀྱང་དེ་དག་དགག་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་དྲུག་ཀྱང་བཀག་པ་དང་འགེགས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་གཞན་དག་ལས་གུད་ན་མེད་པར་ཅི་རིགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཀྱི་རྫས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མེད་ལ་དེ་མེད་པས་དེའི་དམིགས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་མེད་ལ། ཁམས རྣམས་བཀག་པས།སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་བཀག་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན། དེར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་དག་མེད་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་སེམས་ཉིད་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་ནི་གཟུགས། །གཅིག་དང་གཞན་པ་རྣམས་སྤངས་པ། །སྣང་ཡང་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ།

如果说由于许多极微互相和合而如是显现的话，如果是部分的结合，就不会成为无部分的极微，如果是无部分的结合，那么此时它们无差别，大地轮也将成为一个极微，与大地轮相连的其他显现的色法也将与大地轮无二，一切都将成为一个极微的量，但实际并非如此。因此，无论是多个极微，还是其他任何一个，都没有成为一体的。因为没有一个色法，所以由于是聚合的缘故也没有多个。
因此，色界无论是一或多，或非一非多，或其他所行的事物都不存在，所以色界是无实的，只是虚妄的。如同色界一样，声、香、味、触界和眼、耳、鼻、舌、身界也都仅仅是极微聚合而已。如是由于没有五种所缘和五种所依，眼等五识界也不会存在。
由于它们不存在，意识界也不会存在，即使存在，那时也应称为识，而意识这一差别义是不存在的。意界也是不存在的，如是六识中任何已灭者即成为后意识生起的所依而称为意界，除六识之外并非实有，仅是假立而已。由于遮破六识，它也不存在，因此意界也是不存在的。
由于它不存在，意识界也不存在。若说法界将如何？那也是除十处外的色法、心所法、心不相应行法和无为法。其中首先色法如同色界一样是不存在的，因为仅是极微聚合的缘故。如果说无表色不是极微聚合，那为何不承许它是非色法呢？论师也已破除了无表色实有的观点。
由于从心所生故称为心所，心、意、识是异名，因此由于遮破六识，心所也将被遮破。另外，诸心所被认为与心、所依、所缘无有差别。由此也应以遮破六所依而遮破它们。由于六所缘也被遮破和将被遮破的缘故。应知心不相应行也相应地无有离于其他法而存在。
诸无为法也不是离开无为事物而成为异体的实有物质。因此法界也不存在，由于它不存在，由于遮破其所缘的缘故，意识界也不存在。如是十八界不存在，由于遮破诸界，遮破诸处和诸蕴也得以成立。
现在，如果蕴等不存在，为何会显现为彼等呢？虽然它们不存在，但由习气扰动的心本身生起显现为彼等的认知，如前所说。如是《楞伽经》中说：'如镜中之色，离一及离异，虽现非彼有，诸法性亦尔。'

།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ ཡིན་པར་གྱུར་ཀྱང་།དངོས་པོ་མེད་ཅིང་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། བག་ཆགས་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་སྒྲས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཉམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མར་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་བརྫུན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེར་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྫུན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས་གསལ་བཞིན་པ་ཡིན་ལ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་ གིས་འཁྲུལ་ནས།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྫུན་པ་ཡང་། རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་གསལ་བཞིན་པར་སྣང་བ་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་གྲུབ་སྟེ། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་མ་བཏགས་པར་དེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་གསལ་བཞིན་པ་ཡིན་ཡང་གནོད་ པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པ་ཡང་གྲུབ་པོ།།དེ་བརྫུན་པར་གྲུབ་པས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་བརྫུན་པར་གྲུབ་པོ། །ཡང་གསལ་བ་དེ་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བས་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་མྱོང་བ་འདི་འཁྲུལ་པར་འཇོག་པའི་བསླད་པས་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསླད་པས་བྱས་པར་འགྱུར་ལ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པས་ན་དེ་མྱོང་བ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་ འཇུག་པའི་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་། དབུ་མ་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔོན་པོ་དང་གསལ་བ་དག་བརྫུན་པ་དང་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན། ཆོས་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེའི་ བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།སྒྲོ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་གསལ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་གསལ་བ་ཐམས་ ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ལ། རྟག་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་འཁྲུལ་པས་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་ དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གསལ་བས་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་གསལ་བར་མི་འགྱུར། ཅི་སྟེ་གསལ་ན་ནི་གསལ་བ་ཉིད་དང་། དེའི་དོན་དག་ཉིད་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས། དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་ འགྱུར་བས།འདས་པའི་མང་པོས་བཀུར་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དག་དང་། སྒྲ་རྟག་པ་དང་། བདག་ཡོད་པ་དང་། བ་ལང་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་མྱོང་བའི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བརྡ་དང་འདྲེ་བར་མི་རིགས་ པས།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བ་ལང་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ། བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བློ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན། བསླད་པའི་དབང་གིས་བརྫུན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་འདི་ནི་བ་ལང་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ ཞེན་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཡང་། འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然这些青等是识的行相，但是无实且虚妄，因为虽是识的本性但处于离一多性的状态，且以习气所损的声音也说是从习气所损而生的迷乱相。
那么虚妄如何显现为彼呢？是由于与明了相联系而成为虚妄本性的缘故。如是识本身是明了自性，从而成为明了，但由无始习气染污的力量而迷乱，青等虚妄行相如梦般显现为明了，故青等成立为明了，因为若不安立明了本性则彼不应理。
青等虽是明了，但由于有害故也成立为虚妄。由成立为虚妄故，其本性也成立为虚妄。又明了之了知由离迷乱故是现量，因此成立为实有，因为明了是以明了性为本来自性，因为此体验无有迷乱所立之染污故。
又由是青等自性故成为染污所作，如是则其体验也成为迷乱。因此青等有害入之处，而明了则不然。
瑜伽行派和某些主张识有行相的中观师说：若青和明了成为虚妄与非虚妄，则以相违法性故不应理成为其本性，若非其本性则青等也不成为明了，然而青等是明了，因为除遍计所执性的明了外无他故青等是非遍计所执性。
依他们，一切明了由于体验无颠倒的自性故，一切将成为无迷乱。因此一切有情将永远解脱，且永远成为真实圆满佛。
若谓分别心迷乱以自现无义为义执著之过故非然者，明了是所执著时，如何于彼不成明了？若明了则明了性与其义即成为其本性，故不成为无义，因此过去的多闻部和未来时等，以及声常、有我、此是牛性等一切将成为自相明了体验的决定本性。
自相也不应与名言相混，故分别心也将不存在。因此，一切牛明了共同的牛性之心，具有言说自性，以染污力显现为虚妄，如是显现而执著此是牛，虽非自相显现，但由迷乱力执著如是则无过故。

།གང་གི་ཕྱིར་བསླད་པའི་དབང་གིས་བློ་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་གཉི་ག་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་སྣང་བ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་བློས་བསླད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བློས་བསླད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་ དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་བཟློག་པར་དཀའ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་ལ་ལོག་པར་ཞེན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་ བར་འཐད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བ་ལང་ཉིད་བརྫུན་པ་ལ། བ་ལང་གི་བློ་གསལ་ཞིང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གསལ་བ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བཞིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ དུ་གྲུབ་ཀྱང་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ།བརྫུན་པ་དང་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པས་རྫས་གཅིག་ལ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དང་། སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན་ནི། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མ་ ངེས་པར་འགྱུར་ལ།ཡང་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཆོས་གཉིས་ གང་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡིན་ལ།ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་གཟུང་བ་དང་གཉིས་སུ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་སྟོང་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་ སྟོང་པས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ།གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདི་གཉིས་པོ་མེད་ཅིང་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མེད་པ་དགག་པ་ཡིན་ན་ནི་གཅིག་ཁོ་ནར་མེད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟགས་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་དུ་མ་ཡིན་པར་དགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ཐ་ དད་པ་མ་ཡིན་ལ།མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་ཉིད་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཅིག་གོ། །ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མཚན་ མས་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ལ།སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཉིས་པའོ། །གཉིས་པོ་སྟོང་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཁྱབ་པ་དང་རྟག་ཏུ་བ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ ཞེས་བརྗོད་དོ།།མིང་དང་མཚན་མའི་དྲི་མ་བརྫུན་པ་དང་། མཚན་མས་ཉེ་བར་བསླད་པའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་རྣམས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འབྱུང་བས།དེ་དག་བསལ་ནས་བསལ་བར་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ལ་གློ་བུར་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གུས་པར་ཡུན་རིང་དུ་བསྒོམས་པས། བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ན། གསལ་བར་སྣང་བ་སྲིད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པ་དང་། མྱ་ངན་དང་། འཇིགས་པ་ ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་གྱི་བློ་ལ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།

由于受到污染的缘故而产生错乱的认知，当时对于非牛之外的特征称为牛性，这在认知和自相二者上都成为它的本性，由于成为它的本性而显现并执著。这一切都是认知的污染，而不是事物的真实性，所以没有过失。
认知的污染也是如同世俗共识那样安立的，而不是如实的真相。因为经验所产生的共识作为言说的支分是难以推翻的，但这并非如实的道理。
仅仅由于对牛的错误执著，因为与彼相关联，所以可以说是不欺惑的。就像虽然牛性是虚假的，但对牛的认知是清晰的且成为它的本性，虽然与它并非有别，但既非无实也非增益，同样，虽然显现如蓝色等清晰显现，并且成立为自性，但仍是虚假的。
虚假与非虚假二者以各种自性为究竟，所以在一个实体上并不相违。如果仅仅以成为它的本性为因而证成为实有性和非增益性，则会因牛性等而不确定，如果认为非增益即是它的本性作为因，则会成为不成立。
因此，一切这些法都是离能取所取的唯识，这是成立的。其中，虽然三界诸法中没有二取，但显现为二取，这是非真实的遍计，如其所是，以意言而假立为所取能取二取的自性。
这就是它的本性。由这二者而空，就是圆成实性。它既非以空性为实有，也非以无二相为无实。因为这是无二且空二取的唯识性，所以是非遮。
如果是无遮，则不仅仅是无，如此则会成为遍计，否则就会成为非遮。因此，胜义谛如所说即是非遮性。因为是非真实遍计的法性，所以与它非异，以相的差别而言也非异。
诸法的不共相即是它，但又不是它，因为是不共的。这是它们相的第一种差别。又，自相是由相而执取，空性则是一切相的寂灭，这是它们相的第二种差别。
二取空性的如实相，由于在一切法中无有差别而遍满，所以说是常恒不变。虚妄的名相垢染，以及被相所污染的障垢，因为不是它的自性，所以是它的客尘垢染，而诸法的法性是本然自性。
诸垢染是由于执著遍计而生起，因为能够通过断除而断除，所以是它的客尘。通过长期恭敬修习，当修习达到究竟时，会生起清晰显现，如同贪欲、忧愁、恐惧等相续的心识中显现女人等一样。

།ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འདི་དག་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཙམ་དང་། མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་ལ་ གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་སུ་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་ཡས་པ། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དེ་བྲལ་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཉུག་མ་གསལ་བ་ཙམ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དབུ་མ་པ་ནི་རྫས་དེ་ཡང་མི་འདོད་དེ། ཁྱད་པར་འདི་ཡང་མིང་ཙམ་དུ་རྟོགས་སོ། །དེས་ན་རྩ་བ་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་དང་། དབུ་མ་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩོད་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཤིན་ཏུ་གནས་ངན་པ་ཉིད། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གང་དག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་འདིར་སྤྱོད་པ་ནི་ཀུན་མཚུངས་ཤིང་། །དེ་ཉིད་མཐོང་ཚེ་མུན་པའི་དྲི་མ་རབ་ཟད་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ནི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡི། །རྩ་ལག་མཆོག་གི རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ལ་སྡང་བར་སེམས་ནི་འདིར་བཅས་ཏེ།།རྩོད་པར་སེམས་པའི་དབུ་མ་མཆོག་འཛིན་འདི་དག་ཅིའི་ཕྱིར་རྩོད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་སྨད། །དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་དབུ་མ་པ་དག་ནི། ལུང་བསྟན་བཅོས་དང་ཚད་མ་དག་ལས་ ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པར་སྔར་བཟློག་ཟིན་ཏོ།།རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བའི་སེམས་ཙམ་པ་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་གསལ་བ་བརྫུན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བརྫུན་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་མ་གྲུབ་ལ། འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་དག་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་སྲིད་དེ། བ་ལང་ཉིད་ དང་།བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དག་གི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་བརྫུན་ནོ་ཞེ་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བཞིན་དུ། སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་འཁྲུལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་པ་ནི་འཁྲུལ་པས་སྒྲོ་བཏགས་ པ་ཡིན་ན།གསལ་བ་ནི་གསལ་བཞིན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་གཉུག་མ་འདི་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གཉུག་མ་འདི་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་ དང་།བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་གྲུབ་པའོ། །བརྫུན་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་དང་བྲལ་བས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་བརྫུན་པའི་སྒྲར་བརྗོད་ཀྱི། སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་ངེས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གནོད་པ་ཅན་གྱིས་མེད་པ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གནོད་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་། དེའི་བློ་རྣམས་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ འཁྲུལ་པ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་སྐྱོན་ཀྱང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དེ་བྲལ་ན། །ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།

这些一切法也都是以量所成就的这些而已，以及唯心、有相空性、无相空性，是在四种瑜伽地中修习的。其中瑜伽行派和中观派认为，第四瑜伽地是一切法以空性而无所缘，极无显现，唯一无垢且无边际，如虚空般显现的出世间智慧。
如龙树亲口所说：'所说大种等，悉归于识中，若以智慧离，岂非是妄执？'
如是瑜伽行派认为诸法本性明净唯是实有，而中观派则连此实有也不承认，此差别也仅是名言而已。因此，无根据地瑜伽行派与中观派互相争论的人极为卑劣。此处偈颂为：'凡与谁共未见真实而行者皆相同，见真实时无明垢尽智慧亦成一，于此最胜支分瑜伽行派起嗔心，执著最胜中观而欲争论者何故争论极应诃。'
其中外境实有论者和具相识论者的中观派，已被经论和正理所遮破。唯剩无相唯识论者，他们为何认为明显性是虚妄的？若说因为青等行相虚妄与其无别，如青等一样。
未增益的差别性未成立，若仅是无差别性，则对于相违品的遮遣成为不定。实非真实与真实二者皆可有增益性，如牛性、我性等及其心识。或者以空性的错乱也成不定。若说彼亦虚妄，则见到青等时，见空性的智慧也应成为错乱。
虚妄是由错乱增益，而明显性是以明显的本性无分别而现量成立，因此诸法的本性于二者皆以量成立。由此本性成立故，无增益及非虚妄成立。虚妄、非真实、错乱、增益等是同义词。
若说由离于有法之他法故说为无，而以此称为虚妄语，而非增益，如是亦如前成为因不成立及不定。再者，若以能破而成立无，而非增益，则无能破的自性及其心识成为本性，因此将无有错乱，其过失已说。且与'若以智慧离，岂非是妄执'之说相违。

།དེ་བས་ན་གྲགས་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ལ་ནི། སྒྲོ་བཏགས་པས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་ན། ཁྱབ་པ་མི་ དམིགས་པས་གསལ་བའི་མེད་པ་བཀག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་བས་ན་ཡོད་པ་གྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་ངོ་བོ་དང་། དམིགས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པས། གསལ་བ་ལ་དེ་གཉི་ག་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་འདི་ཡོད་པ་དགག་པ་ནི་མི་ནུས་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པས་ སྒྲོ་བཏགས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་གསལ་བའི་ཡོད་པ་ཅི་ཞིག་དགག་པར་འདོད། རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང་། དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དགག་པར་འདོད་དོ་ཞེ་ན། འདི་དག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་གང་ཡིན། གཅིག་དང་དུ་ མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པས་ནུས་པ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ལ་གསལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ནུས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔོན་པོ་དང་གསལ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་སྔར་བཟློག་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་གཅིག དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གྲག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་མ་བཏགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་དངོས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་ཀྱི། །ནུས་པ་ལ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་གནོད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེ་དང་བྲལ་བའི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ འོ་ན་འདིར་ནུས་པ་དང་སྐྱེ་བ་འདི་དག་ཞིག་པ་དང་མ་ཞིག་པ་དག་གིས་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་མ་ཞིག་པ་ལས་དེ་མ་ཐག་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མི་འགལ་བ་དང་། རྒྱུ་ལ་ མེད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་ནུས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ག་ལས་ཤེས། རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ་རང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་ངེས་ཏེ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཇི་ལྟར་དེ་གནོད་པ་ཅན་ཡིན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ཐོབ་པ་དང་སྤང་བའི་དོན་དུ་ཡུལ ངེས་པ་ཅན་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་འབད་པ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་བརྟག་མི་བཟོད་པ་ ཡིན།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། གནོད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསལ་ བའི་ལུས་ནི་གནོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲགས་པས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

因此，对于无有名言对境者，遍是增益已成立，故以遍非所见而遮无有显现，由此成立有。复次，对于体性及所缘亦无有违害，由于显现具此二者已成立故，此有不能遮遣，而青等由于二者皆有违害故，已成立是增益，因此彼等无有乃是合理。
复次，汝欲遮遣显现之何有？若谓欲遮遣依缘而生性及能作用性，则于此等有何能害之量？若谓是离一多，则彼亦是由于直接违害事物自体而间接违害功能，由于不违害显现自体故，于功能亦无有违害。
于青等亦非仅违害自体，若问云何？则于青之自性无有违害。若谓彼即是功能，则于此青与显现无有差别故，将成许有具相之理，而彼已如前破。
因此，此离一多唯入于增益，以彼如名言安立故。于非增益则不然，以彼如实安立故。因此，此直接违害增益自性，而非功能。由彼等违害故，青等自性唯成立为增益。于离彼之显现自性则非违害。
青等之能作用是间接遮遣，而显现则不然。如是，则此中功能与生起，由于已坏未坏不能生故，及有无不生故而无有耶？此亦非违害，以不成立故。
如是，因不相违于从未坏因生起等无间果，及不相违于从因中无有之果生起故。复次，功能及缘起无有从何得知？且非现量，以彼无分别故。亦非仅是觉知，以太过故。
若谓从现量所生及从相所生之决定，于自因所成之境决定系属故。尔时因果以量成立，云何彼为能害？若因果事物不成立，则于利害得舍之义，于决定境趣入止息之勤亦将无有。
复次，虽因果事物成立，然唯世俗有，非胜义有，以诸法自性不能观察故。云何以量成立之功能是不能观察？若谓能立能破诸量力量相等故。
正因此当分别：青等虽列数，然由违害故是世俗有，而青等显现识之显现体，由离违害故，及具有以量成立之功能故是胜义有。
若谓诸法自体以名言成立故无有违害，则由以量成立故于功能亦不成违害。

།འདིས་ནི་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གྲུབ་པས།རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ན། དངོས་སུ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་ཤུགས་ཀྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་ འགྲུབ་པོ།།སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདིར་གསལ་བ་ནི་སྒྲོ་མ་བཏགས་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའམ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདིའི་དོན་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། གང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་གཉིས་མི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ནི་བཟློག་པ་དང་། །བྱེད་པ་ཡང་ནི་བཀག་པ་ཡིས། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངས་བཤད་ནས། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་།ཅེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་པ་རྣམས་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི།སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ན་གཱ་རྫུ་ནའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཆོས་རྣམས་གང་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད། །འགག་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཁོ་ ན་ནི།།སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་འགྱུར་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འཕགས་པ་སཱ་ལུ་ལྗང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། དེ་ལ་མྱུ་གུ་འདི་ནི་རང་གིས་མ་བྱས། གཞན་གྱིས་མ་བྱས། གཉི་གས་མ་བྱས། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ དོན་ནི་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན།རྐྱེན་ཙམ་གྱིས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཉི་གས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན། བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་བྱ་བ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གང་ཡང་མེད་པ་མ་དམིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ ལས།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། །མི་གནས་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད། །གང་ཡང་འདི་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཉིད། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པོར་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། ས་བོན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དེ་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ཡོད་པས་འདི་ འབྱུང་།འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྗེས་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་བསྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་དང་། མངོན་སུམ་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་མཛད་པས་རྒྱུ་ ལོག་པས་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་ན།ལྡོག་པ་དང་དེ་བསྒྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཡང་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་གྱིས་ན་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་བྱ་བ་ཡང་དགག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཞན་ལ་རག་ལས་པས་བྱེད་པ་ ཡང་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།

由此，由于一切的自性已成立，则无自性性将被遮破。因此，当以能损害青等自性的量成立为增益时，直接对自体造成损害，则间接成立对瓶等造成损害。
由于非增益故，对显现则不然，此瑜伽行派的观点极难遮破。此中显现非增益与增益皆不存在故，非胜义有及世俗有，如同空性，此乃自性因相及遍是相违所见或遍不可得。
若显现实有，则《楞伽经》云：'大慧，一切法无生，有无皆不生故。'此义云何？此义当定解：常有之法界及常无之遍计二者无生是无生，然识之自性非无生。
故彼经又云：'遮遣诸因缘，亦复遮作者，我说无生已，建立唯心义。'谓遮遣异于心之因缘及作者后建立唯心，此即无生之词义。
龙树亦云：'诸法皆无生，亦无少灭者，唯有识体性，有生有灭相。'
若尔，《稻芽经》等云：'此中芽非自作，非他作，非共作，亦非无因生。'此义云何？其义谓非唯因所作，非唯缘所作，亦非二者所作，因无先行之作业及作者故。任何事物皆非无所缘及不应理故。
《楞伽经》云：'诸行刹那灭，何有住作业，此等生起时，即说彼为作。'谓种子不作是念：我当生芽，因亦非作者体性，以无不待因缘之自在作者故是遮遣，然非遮遣唯因果性，因说非无因生故。
故彼经后云：'此有故彼生，此生故彼生。'以此承许因有后果生故，说随行及能立不可得及现量。由确定'唯有'之说，承许因灭则果不生故，亦说返遮及能立不可得。
仅此则义理上亦将遮遣先行之作业。由'此生'之说，亦遮遣待他因缘之作者。

།དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་དུ་རྒྱུན་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པས། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཀྱང་གྲུབ་ཅིང་མཐོང་བ་གཉིས་ལས་ཀྱང་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བ་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །མངོན་ སུམ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པས། གཅིག་པ་ཡིན་པ་དེས་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་རིགས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ་ཕྱི་མས་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་རལ་གྲིའི་སོས་རང་མི་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རང་རིག་པར་འགལ ལ།གཞན་རིག་པ་ཡང་བསླད་པ་ཙམ་དུ་འུ་ཅག་གཉི་ག་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཟད་པས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཚེ་དེ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དམ་པ་རྗེས་སུ་ བྱེད་པ་ཐོབ་པས་མྱོང་བར་བཞག་གོ།།མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་བཞག་ནས་དོན་དམ་པར་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་ཅན་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འདི་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན།དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་མོད། དེ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་ན། མི་སྲིད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མྱོང་ན་ནི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ལ། ཐ་མི་དད་ན་ནི་རང་གི་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཙམ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དོན་དམ་པ་དང་དོན་དམ་པ་རྟོག་པ་མེད་པས་གྲགས་པ་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ རོ།།གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི། ཁ་ཅིག་ཙམ་ཞིག་ཡུན་རིང་པོར་ཀུན་དུ་སྐྱེས་ནས་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད། སྐྱེ་བ་མེད་ཙམ་དུ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང བ་འགགས་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན། དེའི་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན། འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རགས་པ་ཤོས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། ཕྲ་བ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ནི་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་ཐ་མ་ནི་གཉེན་པོ་མེད་པས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་མ་གཏོགས་པ་མེད་དེ། གསལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གསལ་བཞིན་པ་ཡིན་པས། གསལ་བའི་གསལ་ བཞིན་པ་རང་བཞིན་གྱི་འབྲེལ་པ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གང་མེད་པར་གང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་དེའི་རིགས་པ་ཡིན་པ། རང་རིག་པ་ལ་འགག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གང་གིས་ཅི་ཞིག་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ་མེད་པས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་སྟེ། དེ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཅི་ཡང་མེད་པར་གྲུབ་བོ།

如是在共同相续中成立为因果，特殊的那些也成立，且从二种见解中也转变，因为那二种见解以境的差别而成为现量和三种不可得。现量无分别且是刹那性，是一体性，以此如何决定因果呢？如同从前前理趣的体验力所生的后后决定而显现。
有些中观师说：世间共许即是世俗谛，外境也是世间共许，如同心和心所，彼也是世俗谛中存在，胜义谛中如同剑刃不能自割，心和心所诸法自证相违，他证也仅是迷乱，我们双方都承许。因此以尽除迷乱而证悟胜义谛的缘故，诸佛的心和心所皆灭尽，当彼等不生时，即获得随顺一切法无生的胜义谛之体验。
无住涅槃是为了利益众生而做种种事业，加持示现色身后，在胜义中现前。说此等说法者比罪人更为罪人。因为如是心和心所这些若不存在，则连菩提也不存在，何况能有证悟胜义的菩提？若说此唯是证悟，彼即是心，若无心和心所，则不可能，故非无心和心所。
复次，若如是体验胜义谛则成迷乱，若无差别则成自证。若说连'青色'这样的名称也不存在，则彼时超越胜义谛和胜义谛的无分别共许。
复次，胜义谛是一切法恒时极无生，是所量，而心和心所仅是某些长时生起后而后无生，非是量，如何能随顺彼等？若说无生性相同，心和心所已灭和未生的无生于一切中都有，则应恒时一切众生都证悟胜义谛，然而并非如此。因此，心和心所的灭尽非为证悟胜义谛。
若说心和心所皆是迷乱，则彼等的对治是什么？若说迷乱中粗分是所对治，细分是对治，如是则最后的迷乱心和心所因无对治而成无。
复次，非隐蔽性即是自证。彼离开明了相关外无他，明了是正在明了，明了的正在明了的自性关联即是彼之本性。
若无彼则不能了知彼，则彼即是彼之了知，于自证无任何障碍。能了知何者即是智，智的自性即是心和心所，故是自证的本性。明了相关也除了彼之本性外别无他，故成立唯识，因此成立除识外无任何所取外境。

།དེ་མེད་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ ནས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་རལ་གྲིའི་སོས་རང་མི་གཅོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་རང་ལ་མི་རེག་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་རང་ བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར།སེམས་ཀྱིས་རང་མཐོང་བ་མེད་པས་རང་རིག་པ་མེད་དེ། དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་རང་སོ་དང་། །ཇི་ལྟར་སོར་མོའི་རྩེ་མོས་རང་། །གཅོད་པ་མིན་ཞིང་རེག་པ་མིན། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་རང་མི་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་ སོ་ཞེ་ན།འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི་སེམས་རང་རིག་པའི་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བཅས་པ་དང་རེག་པ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ གི་ཕྱིར་གསལ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་འགལ་ཏེ། ཐ་མི་དད་པས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན། དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་རང་མི་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་ངར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་ འགྲེལ་པ་ལས།བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་ལགས་ན། སེམས་ལས་གཞན་མ་ལགས་པའི་སླད་དུ་ཇི་ལྟར་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཉིད་ལ་བལྟ་བར་བགྱིད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། བྱམས་པ་འདི་ལ་ཆོས་གང་གིས་ ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྟ་བ་མེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སེམས་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་གཉུག་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་སྐྱེ་སྟེ་དེ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ལ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་ རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་དེ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་དོར་ཏེ། ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསལ་བའི་ལུས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ ཡིན་གྱི།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པ་ནི་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བསགས་པའི་འཕེན་ཤུགས་ཀྱིས་རིག་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཡང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུན་གྱི་ མཚན་ཉིད་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་གནས་ཞེས་བྱ་ལ།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་མ་ཟད་པས་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཟད་ནས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པར་མི་རིགས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པས་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པར་མི་རིགས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ས་ཁས་མི་ལེན་པས། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་དགེ་འདུན་དང་།སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁས་ལེན་ན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགག་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་རིགས་སོ། །གང་དག་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤོང་བ་དེ་དག་གི་ཉེས་པ་ནི་དེ་ དག་ཉིད་དོ།།གཞན་ཡང་། སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ།

由于没有这个，说加持色身后入无住涅槃，这也是不合理的。因为这个缘故，没有心和心所就不是圆满正等觉。
如果说就像剑刃不能自割，如同指尖不能自触一样，由于自作相违的缘故，心不能自见故无自证。如《楞伽经》中说：'如同剑之刃，如同指尖触，不能割自身，不能触自身，如是心不见自身。'
对此应当回答：此偈颂的含义是遮遣心的自证所取能取之事，因为那如同割触一样是从差别而生的缘故。由于是明了的自性，并非遮遣体验的本质，因为明了即是自证，而且与差别相违，由于无差别而决定的缘故，不应遮遣。因此，'如是心不见自身'这句话中省略了'非我执'的意思。
如《解深密经》中说：'弥勒请问：世尊，如果是其境界影像，由于不异于心，如何以彼心观察心自身？世尊答言：弥勒，此中虽无任何法能观察任何法，然彼心如是显现而生。'
另外，唯识的本性自体即是以自证为体而生，即是现量无误，而由于经验遍计所执的自性故也是错乱。
因此渐次舍弃一切错乱相，如同虚空一味无垢无边般，体验一切法明了之身离二取空性，即是证悟胜义谛，而非心心所灭尽是觉知。
由于积集资粮的推动力使觉知自性的佛法不尽的缘故，心心所灭尽也不合理。心心所相续的无漏相即称为住，由于一切有漏法的种子未尽，故称为阿赖耶。灭尽后则称为无漏界、解脱身及法身，因此心心所灭尽也不合理。
世尊也说色乃至识的坏灭无常性这些是伪造的般若波罗蜜多，因此以心心所灭尽而证悟也不合理。
由于不承认出世间智慧无误的欢喜地等地，对法宝般若波罗蜜多诽谤，由此也成为对菩萨僧和佛宝的诽谤。若承认则心心所灭尽成为证悟菩提不合理。
那些舍弃无相般若波罗蜜多者的过失即是这些。
另外说：'无相住的瑜伽师，彼见大乘。'极为广说到此为止。

།འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པར་གྱུར་པ་ནི། གསལ་བའི་རང་བཞིན་གསལ་བཞིན་པ། །དེ་དང་འབྲེལ་པས་ལྐོག་གྱུར་མིན། །གང་དང་འབྲེལ་ པས་གང་རིག་པ།།དེ་ཡིས་རིག་བྱ་དེ་རིག་གྱུར། །རལ་གྲིའི་སོ་དང་སོར་རྩེ་བཞིན། །བློ་ཡི་ངར་འཛིན་དོར་ཡིན་གྱི། །རང་ཉིད་སྣང་གསལ་དོར་མིན་པར། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་ལས་གསུངས། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ཡི་མཚན་ཉིད་ནི། །རང་རིག་པར་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །གསལ་དང་དེ་ཡི་ བདག་ཉིད་ཀྱི།།འབྲེལ་པ་ཡིན་ཕྱིར་བློ་ཙམ་ཡིན། །ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་སྟེ། །བརྫུན་པ་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །མཚན་མ་དེ་ནི་སྤངས་ནས་སུ། །ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བསྒོམ། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ནི་ཟད་པ་མེད། །ཟག་བཅས་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ནི། །མ་ཟད་ཀུན་ གཞི་སྔོན་ནས་སྐབས།།ཟད་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་ནི། །རྟག་ཏུ་ཉི་ཟེར་ཉི་མ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་གནས་ཡིན་པས། །སྐྱོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་ རབ་སྟེ།ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་རྙེད་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ནས་དེ་ནས་འདིའི་བསྒོམ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། གུས་པས་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའོ། །འགྲུས་པ་དང་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བས་སྦྱོར་བ་ནི་གུས་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། བར་མ་ཆད་པས་སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །བསྒོམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཞི གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་བསྒོམ་པའོ།།དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་ བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའོ།།འདི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་ལ་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྤངས་ནས་སེམས་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ལན་མང་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་ དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསམས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྷག་པར་མོས་པས་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་དེའི་ལྷག་མཐོང་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ ཉིད་ལ་དམིགས་ཏེ།སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གང་གི་ཚེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། བར་མ་ཆད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་གྱིས་གཉི་ག་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ནི་ཟུང་ཡིན་ལ། །འབྲེལ་པ་དང་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། །ཕན་ ཚུན་བཅིངས་ནས་འཇུག་པའོ།།འདིར་སྒྲིབ་པ་ལྔ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དག་ནི་ཞི་གནས་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་ཐེ་ཚོམ་ནི་ལྷག་མཐོང་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་ནི་གཉི་ག་ལ་སྒྲིབ་པའོ། །གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཡང་དག་པར་བསལ་བར་གྱུར་པ་ དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ།གང་གི་ཚེ་རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ལྷག་མཐོང་ཡོངས་སུ་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

此处偈颂为：明了的自性正在明显，由于与彼相连故非隐蔽，由于与何相连而了知，即由彼而知所知。
如同剑刃与剑尖，舍弃心的执著，而非舍弃自身显明，解深密经中如是宣说。
因此心的特征，即是成立为自证，由于明了与其本性，相连之故唯是心。
识的自性是现量，由虚妄显现故是错乱，舍弃彼相后，修习如虚空般的智慧。
心的相续无有穷尽，有漏法的种子，未尽阿赖耶前际时，尽后成无漏界。
与解脱身及，恒时如日光与日轮，是诸佛法之所依，故说为诸救护者法身。
如是也。如实性是思慧，已说闻思所生慧。获得彼等后应当修习般若波罗蜜多，如前已说，此后当说其修习。
闻思修之间的加行有二：恭敬加行与相续加行。殷重加行即是作加行。以精进、欢喜、踊跃而加行是恭敬加行，无间断加行是相续加行。
修习亦有三种：止、观及止观双运之修习。
其中，对尽所有性及如所有性作无分别影像是止的所缘。对尽所有性及如所有性作有分别影像是观的所缘。
此中菩萨独处寂静而作意所思维义，舍弃意言后令心如是显现而多次作意，乃至未生身心轻安之间是随顺止的作意，当生起时即是止。
由其身心轻安所得，住于彼中，以增上胜解观察内三摩地影像境界中如所思维之义，乃至未生身心轻安之间是随顺观的作意，当其生起时即是观。
其后缘于有分别影像，当于彼心以无间断、相续作意之流而二者皆得体验时，即说为止观双运道，其中止观是双运，相连即是相应，互相系属而趣入。
此中五盖之中，掉举与恶作是止的障碍，昏沉、睡眠与疑是观的障碍，贪欲与害心是二者的障碍。
当完全断除昏沉睡眠时即是止清净，当极为明显远离掉举与恶作时即是观清净。

།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞི་གནས་ནི་རྣམ་པ་དགུ་རུ་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་དེ་ནང་དུ་འཇོག་པར་བྱེད་ཀུན་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། དུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བླན་ཏེ། ནང་དུ་རབ་ཏུ་བསྡུས་ནས་བཏགས་པ་ནི་ནང་དུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས གཡོ་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་དུ་གཏོད་ཅིང་འཇོག་པ་ནི།ཀུན་ཏུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ནས་དྲན་པ་ཉམས་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སླར་བླན་ནས་སེམས་དེ་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ནས་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱ་ཆེ་བ་ལས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ་ཕྲ་བར་བྱས་ནས་གོང་ནས་ གོང་དུ་འཇོག་པ་ནི་ཉེ་བར་འཇོག་པའོ།།དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་བལྟས་ཏེ་དེ་ཉིད་ལ་དགའ་བ་ནི་འདུ་བའོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་གཡོ་བའི་སྐྱོན་བལྟས་ནས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞི་བའོ། །ཆགས་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལངས་པ་རྣམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །དམིགས་པ་གཅིག་པ་ ལ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་པ་སྟེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ལས་འབད་པས་ཡང་དག་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་གོམས་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་ཡང་དག་པར་རང་དབང་ཐོབ་པས་འཛིན་པ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། སེམས་ནི་ དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་ཏེ།།རྒྱུན་དེ་ལས་ནི་གཡེང་མི་བྱེད། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཤེས་ནས་སུ། །སླར་ཡང་མྱུར་དུ་བླན་ནས་ནི། །ནང་དུ་སེམས་ནི་བསྡུ་བར་བྱ། །བློ་ལྡན་གོང་ནས་གོང་དུ་སྦྱོར། །ཏིང་འཛིན་ཡོན་ཏན་ལ་བལྟས་ནས། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་དགའ་བར་བྱ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སྐྱོན་བལྟས་ནས། །ཕྱིར་ཕྱོགས་པ་ནི་ཞི་བར་བྱ། །ཆགས་སེམས་ ཡིད་མི་བདེ་ལ་སོགས།།ལངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་འདུལ། །དེ་ནས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས། །སེམས་ནི་རྣལ་དུ་འཇུག་པར་བྱ། །སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་གུས་བྱས་ནས། །འབད་མེད་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྷག་མཐོང་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བྱེད་དོ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ བྱེད་དོ།།ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་མཚན་མའི་རྣམ་པ་བཟུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་ པའོ།།ཀུན་ཏུ་དཔྱོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པའོ། །འདི་དག་གི་བཤད་པ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་གང་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད། ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད། ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ མའི་གཉེན་པོར་བླང་བ་དང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་ཉེ་བར་བླངས་ནས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཚིག་འདི་དག་གི་དོན་ནི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོང་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ དོ།།དེའི་མཚན་མ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་གསོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་དག་གོ། །དེ་ཟད་པས་གནས་ངན་ལེན་ཟད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཚན་མའི་གཉེན་པོ་གོམས་པ་ལས་མཚན་མ་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་དེ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་འདི་གཉིས་ནི་གནས་ ངན་ལེན་གྱི་མཚན་མའི་གཉེན་པོ་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ་བསྟན་པའོ།

对此，世尊宣说止观有九种：如实安置其心，普遍安置，遍安置，近安置，调伏，寂静，近寂静，一缘，平等安置心。对此，首先从外境收摄心，摄入内部系缚，是为内安置。
其后，对自性动摇之心持续专注安置，是为普遍安置。其后，由失念而了知向外散乱时，再次收摄而安置于心，是为遍安置。
其后，对自性广大之心反复收摄使其细微，逐渐安置，是为近安置。其后，观察三摩地功德而于此生喜，是为调伏。其后，观察散动过患而令意远离，是为寂静。
令生起的贪心、不悦等平息，是为近寂静。自然趣入一境，是为一缘，即从不正确中以勤勉转为正确是为一缘。由串习而任运成就，自然趣入，由获得真实自在而执持，是为平等安置心。
如《经庄严论》中说：'心系于所缘，不令从彼散，了知散乱已，复速疾收摄，摄心令入内，智者渐增上，观三摩地德，于彼当生喜，观察散乱过，远离当寂静，贪心不悦等，生起亦调伏，尔后加行故，令心入正轨，具律仪敬行，获无勤趣入。'
又说毗婆舍那有四种：即彼于诸法作观察、极观察、遍思维、遍寻思。对此，对所有存在的逐一观察是为观察。如实观察是为极观察。
以无分别作意与智慧相应而执取相状是为遍思维。普遍寻思是为遍寻思。此等解释如圣弥勒所说《大乘阿毗达磨集论》中：'云何毗婆舍那？谓如是彼于法观察、极观察、遍思维、遍寻思，即取对治随眠相、永断颠倒、安住心于无颠倒中。'
此中词义为：随眠即颠倒习气，其特征为能生起后续颠倒的功能住于心相续中。其相即是滋养之时，为前前颠倒执著。由彼尽故随眠尽，不生颠倒，由修习对治相故相尽，其对治即是观察、极观察，故此二者是为取对治随眠相而说。

།ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསལ་ན་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་ལྷག་པར་ དམིགས་པ་སྟེ།དེ་བས་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ངེས་པར་བསལ་བས། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱས་ལ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེར་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་དོན་ལ་སེམས་གཞག་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་སེམས་ གཞག་པ་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པ་བཞི་པའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ལ། ཞི་གནས་རྣམ་པ་དགུའི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ གི་མཚན་མ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོན་རྣམ་པར་འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་དག་།བསྒོམས་པས་གནས་ངན་ལེན་དང་ནི། །མཚན་མ་ཡི་ནི་འཆིང་བ་ལས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་དང་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བའོ། །འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ རྣམས་ལ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་བཞི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་དང་ བསམས་པའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་ཏེ།སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྒུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་དགྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལུས་དྲང་པོར་བསྲང་ནས་སེམས་ཤིན་ཏུ་ཞུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཤིན་ཏུ་འཕྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མངོན་དུ་ གཞག་ལ།རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ལ། སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མཉམ་པར་གཞག་སྟེ། སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ གཟུགས་དང་རྒོད་པ་དང་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་དང་།ག་པུར་དང་། རྣག་ལ་སོགས་པའི་དྲི་དང་། མངར་བ་དང་སྐྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རོ་དང་། གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རེག་བྱ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་ནམ་མཁའ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གཟུང་བར་སྣང་བའི་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་གོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ནང་ན་གསལ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ དང་།སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་པོ་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་དེ་ལྔ་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ།

完全思维是确实断除颠倒而宣说的，因为它如实分别、如实详细分别，从而一向断除颠倒的疑虑，以无言语作意而完全寻求，超胜所缘，因此这称为确实断除颠倒。如是由此确实断除颠倒故，成为无颠倒，于彼无颠倒中，如同现量般见到的义理上安住其心而别别观察即是完全观察，因此这就是说'摄取安住心于无颠倒而宣说'。
如是圆满修习四种毗婆舍那即是从随眠系缚中解脱，由圆满修习九种奢摩他即从相的系缚中解脱，因为颠倒之相是颠倒义断灭的特征故。如是所说：'由修习奢摩他与毗婆舍那，瑜伽师从随眠及相的系缚中得解脱。'此偈颂义理应随理配合而非次第。
因此瑜伽与修习是异名，奢摩他与毗婆舍那双运是瑜伽的共同分类。此中对于希求般若波罗蜜多瑜伽的诸人，当说四种瑜伽：缘一切所有事物、缘唯心、缘真如、无所缘。其中且先说第一种：此中菩萨以圆满闻思慧独处寂静，结跏趺坐，不过分低垂亦不过分仰起而端正其身，心不过分沉没亦不过分散乱而安住正念正知，
摄收自性散乱的眼耳鼻舌身识，以具光明想等持，观想这些种种，即：青黄等色、笑语等声、龙脑等香、甜酸等味、冷暖等触、乐苦、贪嗔、虚空、涅槃等法，如是为所取显现的六境界。复次，能取显现的内明性六识界即是：眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识。彼六识界的所依是六根界，其中五根是有色的。

།གཅིག་ནི་གཟུགས་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་འབྲས་ཀྱི་ནང་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་ བུ་དང་།རྣ་བའི་གཏིང་ན་གྲོ་གའི་མདུད་པ་ལྟ་བུ་དང་། སྣའི་རྩ་བ་ན་ཐུར་མ་ལྟ་བུ་དག་དང་། ལྕེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སྐྲའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ཙམ་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པའི་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུ་གཉིས་དང་། ལུས་ལྟ་བུའི་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་ ཁམས་ཏེ།དེ་ལྟར་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དྲུག་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ནི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དེ། ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ལ་བྱས་ལ། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ དེ་ཉིད་དམིགས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྤངས་ལ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ཙམ་ན་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་པ་ཞི་གནས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་དག་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་བར་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ལན་མང་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ། ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ་བས་ལྷག་མཐོང་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ ལ་གཉི་ག་མཉམ་པར་དམིགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། ཇི་སྙེད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལ་ དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་གཉིས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ལ། འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཇི་སྲིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མིང་ཙམ་སྟེ། མིང་དང དོན་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མིང་ནི་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དོན་མངོན་པར་མི་ཤེས་པར་མིང་ཙམ་དུ་སྣང་ལ། མིང་མངོན་པར་མི་ཤེས་པར་ཡང་དོན་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པས་གཟུགས་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། དོན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མིང་ཙམ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་གློ་བུར་དུ་མིང་བསྡེབས་ཏེ། བཏགས་པ་ལ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུ་རྟོག་པ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་རྟོག་སྟེ། དེ་བས་ན་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་མིང་གི་དོན་དུ་ཡོད་པ་མ ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་ཏེ། དོན་འདི་དག་མེད་བཞིན་དུ་དོན་སྣང་བ་ལ་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་སྣང་སྟེ། རྒྱན་པོ་ལ་གོམས་པའི་དབང་གིས། རྨི་ལམ་ན་རྒྱན་པོ་རྩེ་བར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གློ་བུར་དུ་མིང་དུ་བསྡེབས་ཏེ། བཏགས་ པའི་དོན་འདི་དག་སེམས་ཙམ་ཡིན་གྱི།སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུང་བའི་དོན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་དེ་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་ངེས་ པར་བྱས་ལ།ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་བསྡུས་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་ནས་མི་གཡོ་བར་བྱས་ལ། ཇི་སྲིད་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཞི་གནས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སོ་སོར་ཐོབ་ནས་ དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ། ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ནི། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ་ཡོངས་ སུ་བརྟག་པར་བྱ།ཡོངས་སུ་དཔྱད་པར་བྱ་བས་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་བར་དུ་ལྷག་མཐོང་བསྐྱེད་པར་བྱའོ།

其一是无形的，即：如眼球内部犹如胡豆花，耳朵深处犹如芦苇结，鼻根处犹如锥子，舌轮上有如发梢大小间隔的两个半月形，身根犹如身体，以及刚刚灭去的识的意根界。如是我与一切众生的境、诸识、诸根六六摄集即是十八界，住于十方世界界中，观想种种相，从所缘那种种显现的心，舍弃意的言说而修止，直至获得身心轻安即是圆满止。
然后依止于那个止，于此种种影像即是：从色界乃至意界，这些即是一切法。如是多次分别后应当遍察，应当遍观而圆满修观。其后，缘于有分别影像的那个心，以双运平等缘心相续不断作意，即是止观双运道。
从般若波罗蜜多教授中，缘一切所有的瑜伽地，此为第一。其次第二，如是生起种种显现心，应当如是观察：所谓色仅是名称，乃至一切法也仅是名称。因为名与义极其不同，名不是实有义，不明显知义而显现为仅是名称，不明显知名而显现为仅是义。
因此，如名般无义故色仅是名称，非为实义，乃至一切法也仅是名称。世间人为了言说义利临时安立名称，执著为色等义，乃至执著一切法。因此从色乃至一切法都不是名的实义。
复次，这些唯是心，无有这些义而显现为义，由执著为义的习气力而显现生起，如习惯赌博者在梦中显现赌博一样。因此，临时安立名称的这些义唯是心，离心外无有任何所取义。无有彼所取故，能取也不存在。
因此应当决定这些种种是不可言说、离能取所取的唯心，舍弃一切意的言说，摄心于一切法唯心性中，安住不动，直至获得身心轻安而修止。别别获得轻安后住于彼，对三摩地行境的影像一再分别，复次这些种种即是十八界离能取所取、无自性的唯心，应当如是反复分别、遍察、遍观，直至获得身心轻安而修观。

།དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་གཉི་ག་མཉམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ རྒྱུན་འཇུག་པ་ནི།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་འབྲེལ་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། ཇི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་གསུམ་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ སེམས་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་ལ།འདི་ལྟར་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ནི། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པས་སེམས་ཙམ་སྟེ། གང་ཡང་འདི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་མིང་དུ་ སྣང་བ་དང་།དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ཆོས་ཇི་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མའོ། །འཁྲུལ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ ནི་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་དང་།སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་མཚན་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དེ་ཡང་བློས་བསླད་པའི་དབང་གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཡང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དམིགས་པར་སྣང་བས་འཁྲུལ་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཇི་སྙེད་དེ་སྙེད་དུ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་དང་། དོན་དམ་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དམ་པ་མཐོང་བར་འདོད་པ་དེས། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པའི་སྦྱོར་བས། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་ འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་སྤང་བར་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་བསམ་གཏན་པ་འབའ་ཞིག་གཅིག་པུ་དབེན་པར་གནས་ཏེ། བསམ་གཏན་ལ་གནས་ནས། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་ གནས་ཏེ།ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཡང་ཁམས་བཅཝ་བརྒྱད་པོ་སྣ་ཚོགས་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ལ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་དང་། ལྗོན་ཤིང་དག་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ཆུ་བོ་དང་། རྒྱ་མཚོ་དང་། ས་གཞི་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ཉི་མ་དང་། གཟའ་དང་། རྒྱུ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ འགའ་ཡང་མེད་ཅིང་།དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་ལ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མེད་ཅིང་། ཡིད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱང་མེད་དོ། །ཁམས་རྣམས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་ཇི་སྲིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་གཟུང་བར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་རྣམས་སྤངས་པས། དེ་ལ་ལྟོས པའི་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ཡང་ནུབ་པར་གྱུར་ནས།ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་གསལ་བ་ཙམ་ཉིད་དུ་བལྟའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ་ལྟ་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ བསྡུས་ནས་མི་གཡོ་བར་བྱ་སྟེ།ཇི་སྲིད་དུ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཞི་གནས་མངོན་དུ་བྱའོ།

其后，对于具有分别的影像所缘的心，以二者平等之心，不间断作意相续而入，称为止观双运相应之道。
此为般若波罗蜜多教授中，如实缘唯心瑜伽地第二。
其后第三，如是生起种种显现之心，应当如是观察：十八界种种显现，由于离能取所取而无自性故为唯心。凡是从'此色'乃至'一切法之法'等名相显现及义显现，即是蕴、界、处乃至一切法之显现。由于显现如是诸法故，此等为一切法之相。由于是迷乱所缘故，此等一切是迷乱之相、戏论之相、颠倒之相。虽然彼显现是由心识染污力故非真实显现，然而由于显现彼非真实本身为所缘，故称为迷乱所缘。
如是显现，无论多少皆是迷乱，因为见非真实且未见胜义谛故。因此，欲见一切法胜义谛者，应当如是依止彼止，以无显现之加行，断除此等显现的迷乱之相。
譬如，唯一禅修者独处寂静，住于禅定，超越色想，以虚空想近住一切，圆满虚空无边处而住。如是，此菩萨亦于十八界种种心之显现等持，断除一切意言，应当断除此等一切迷乱之相及此等一切分别之相，即是：身体、树木、村落、城市、河流、大海、大地、虚空、光明、黑暗、月亮、太阳、星宿等显现皆无。
如是色、声、香、味、触亦皆无，眼、耳、鼻、舌、身根亦皆无。如是眼、耳、鼻、舌、身识亦无，意及法界亦无。如是诸界无，处及蕴乃至佛法等亦皆无。
如是断除一切法分别之相及所取之相已，能取之相亦随之息灭，应当观见如同一味无垢无边虚空般的一切法之法性二空性唯明显而已。
于一切法空性显现所见之心，摄心于彼而不动摇，乃至身心极为调柔期间，应当现前修止。

།དེ་ནས་ཞི་གནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ལ། ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་མེད་པ་དང་།བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ སྣང་བ་མ་ཡིན་པའོ།།མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས། རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་མི་བརྫུན་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། དོན་དམ་པར་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བར་རོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་རང་གིས་བརྟགས་པར་མི་ནུས་པས་གཟུགས་མེད་པའོ། །གཞན་ལ་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །ནམ་ མཁའ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ན་ཐོགས་པ་མེད་པའོ།།སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའོ། །དེ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ལས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་དགག་པ་ ཙམ་ཡང་དེར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཙམ་གྱི་ལུས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམས་བརྫུན་པའི་རྣམ་པའི་མཚན་མ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་དམ་པར་མེད་དེ། དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ། མཚན་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཇི་སྲིད་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། དཔྱད་པས་ལྷག་མཐོང་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་དུ་བར་མ་ཆད་པ་དང་།རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་ནི། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་འཇུག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་ པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཡང་སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ས་གསུམ་པ་རྫོགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་སྤྱོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པས་མངོན་པར་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་འབད་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ནུབ་པས། གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་མ་འཁྲུལ་བས། སྣང་བ་མེད་ཅིང་དམིགས་སུ་མེད་པ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ བདག་ཉིད་མཆོག་གསལ་བར་རྒྱུ་བ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ཤིང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དུ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལས་མ་མཐོང་བ་ལས་མཐོང་བ་དེ་སྙེད་དུ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ལ། མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ལ་ལྟ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ ཡིན་ནོ།།ས་གསུམ་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཇི་སྙེད་པ་ནི། དེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

其后，依止于此寂止，于此三摩地境界中，详细分析一切法空性之影像，此等一切法非相应非不相应，无色、不可显示、无碍，即是无相而同一相。其中'非相应'是指，胜义中不可分之同一相并非显现。'非不相应'是指，不同相之存在亦非显现。然而，种种自相仅显现为分别相不虚妄之差别相，胜义中离二边空性，即是共相显现为一味之义。
彼等胜义自性超越分别境界且不能自行观察，故无色。不能以言语向他人显示，故不可显示。如同虚空一味无垢且无边际般显现，故无碍。以显现为空性之共相，故为同一相。此亦是彼等之共相，亦非彼外他者，非显现为共相实有及遮遣，因为彼等无有道理。
若问如何？仅是明显之体性，因自相差别是从虚妄相之标志所生，故彼等胜义中无有，彼等之无显现即是显现为空性。正因如此，故说'即是无相'。如是详细分析后，乃至身心极为调柔之间，应以遍察及观察圆满胜观。
其后，以无间断、相续不断作意，缘取有分别三摩地境界空性影像之心，即是止观双运趣入道。此为般若波罗蜜多教授中，如实趣入一切法真如所缘之瑜伽地第三地。
趣入第三瑜伽地之瑜伽师，乃至行持极细法分别时，第三地尚未圆满。当行持极细法性分别时，则称为圆满。又当以等持修习圆满力随顺，无功用、无造作而现前领受一切法真如时，无分别智因法与法性之相完全息灭，无二无错乱，无显现无所缘，无分别止观体性最胜明显运行，出世间无漏智慧现前，即是第四瑜伽地。
乃至从未见胜义谛而见，其间是见道；于彼见中观察，是修道。第三地所摄真如智慧虽然于真如有所分别而非无分别，然因是于真实之别观察，故与生起无分别相顺。

།དེ་བཞིན་ཉིད་ ལ་དེས་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་མ་མངོན་དུ་བྱས་པ་རྣམས། སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་བའི་སྦྱོར་བས། ཇི་སྲིད་དུ་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་མ་རེག་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྤང་ བར་བྱ་ཞིང་ཡིད་ལ་མི་བྱའོ།།དེ་ཡང་དེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་རེག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བས་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། བསྒོམ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད། ལན་མང་དུ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ བྱེད།ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱས་ན། འབད་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ སོ།།རེག་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །སྐྱེ་གནས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་དམིགས་པས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་སྐྱེ་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཀུན་དུ་བརྟེན་པ་ནི་ལུང་ལས་བསྟན་པ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་ རབ་བོ།།བསྒོམ་པ་ནི་སྒོམ་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ བསྒོམ་པའི་ནུས་པ་དང་།བག་ཆགས་དང་སྟོབས་དང་པོ་བཞག་པ་གང་ཡིན་པ་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །འབད་པ་མེད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་འབད་རྩོལ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རོ། །རེག་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་ བའི་ས་ཐོབ་པའོ།།རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གོང་མའི་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི། མཚན་ཉིད་ནི་ཅི་འདྲ། །རྟགས་ནི་གང་ཡིན། ཕན་ཡོན་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་གཟུངས་དེ་ཉིད་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ ཞིག་མཚན་ཉིད་ནི།ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། རང་བཞིན་ལ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། དབང་པོའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། ངེས་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་། མི་གནས པ་དང་།སྣང་བ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་དང་། གནས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཚིག་ཕྱི་མ་བདུན་ནི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། ཚིག་སྔ་མ་བདུན་ནི་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལས་འདས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་ནི་མཚན་མ་རྣམས་ནུབ་པའོ།།དེ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་དག་ལས་འདས་པ་ནི་ངེས་པར་བཤད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་འདིར་དམིགས་ཤིང་དཔྱད་པས་ན་ ངེས་པར་རྟོག་པ་སྟེ།རང་གི་ངེས་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལས་འདས་པ་ན་ངེས་པར་མི་རྟོག་པའོ། །བསྟན་པ་ནི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་ངེས་པར་བསྟན་ཅིང་གསལ་བར་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལས་འདས་པས་ན་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །སེམས་ཅན་དུ་བརྟགས་པའི་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་ནི་གནས་སོ། ། འདིར་མི་སྣང་བས་མི་གནས་པའོ། །རབ་ཏུ་སྣང་བས་ན་སྣང་བ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་གོ། །དེ་རྣམས་སུ་མི་སྣང་བས་ན་སྣང་བ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་གོ། །དེ་རྣམས་སུ་མི་སྣང་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ།

因为对于真如进行了观察。如是所说，在《入无分别陀罗尼》中说道：'如是，当彼菩萨现前无分别相时，以无所显现之瑜伽，乃至未触及无分别界之前，皆应断除且不作意。为了触及无分别界，彼以真如为生处之三摩地正瑜伽而修习随行，以修习而随行，以多次修习而随行。
若以正确作意而随行，则无需勤作、无需造作即能触及无分别界，并渐次清净。'此处所说无分别界即是无分别智。触及即是获得。生处即是真如。
云何为生处？因为以其为所缘而成为生起之因故。是何者之生处？是诸圣法之生处。依止即是从教法所说，即闻所生慧。修习即是修习现观，即思所生慧。多次修习即是反复作意，即修所生慧。此三者即是正确作意。
由彼等一切所修习之力、习气及最初建立之力，如河流般相续，即是彼等之随行。无需勤作且无造作者，即是不依赖各别勤勉。触及即是获得欢喜地。渐次即是现前更上诸地。
复次，彼无分别智，其相貌如何？其征相为何？有何利益？此三者亦如实于彼陀罗尼中所说。其中首先相貌为何？云何说无分别界为无分别？摄持超越一切分别已，超越近执自性之分别，超越一切根之分别，超越一切境之分别，超越一切识之分别，摄持一切障碍之非处已，
无分别、决定无分别、不可说、无住、无显现、无识别、无所住。'如是所说，此中后七词是相貌，前七词是对彼等之详细解释。超越诸分别即是诸相灭没。
其中由共同超越一切分别故无分别，此为总说。决定分别等五者是差别，超越彼等是别说。因为此中观察思维故为决定分别，即自之决定分别。超越彼即决定无分别。
显示即是以言语向他确定显示且明了，超越彼故不可说。执为有情之六根界即是住处，此中不显现故无住。由明显显现故为显现，即六境界。于彼等不显现故无显现。识别即是六识界，于彼等不显现故无识别。

།རྟོག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཇི་སྙེད པ་ལས་འདས་པ་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྟན་པ་ནི་གནས་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞི་ཡིན་པས་ན་གནས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་ ཡིན་ལ།དེ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་གནས་མེད་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་དེ་རྙེད་པའི་མཚན་མ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངོས་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ལ།དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ ཤེས་བྱ་དང་།ཁྱད་པར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་རོ་གཅིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་མཐོང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡང་ན་ཤེས་བྱ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་དེ་དང་འདྲ་ བར་རོ་གཅིག་པའོ།།ཡང་ན་ཤེས་བྱ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཙམ་དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པར་སྣང་བས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་ནུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བར་བྱས་ནས་དེ་འཛིན་པ་པོར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ངོས་དང་མཚུངས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ངོས་དང་མཉམ་པ་སྟེ།ངོས་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། མཉམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ཆོས་གང་དག་གི་ངོས་མཉམ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ཡང་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱིས་སོ།།དེ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། བརྫུན་པའི་ཆུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་ པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ནི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་ལུས་ཀྱི་ལས་ཏེ། གཡོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་ངག་གི་ལས་ཏེ། སྒྲ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་སོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དོན་མེད་པར་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཆུས་བརླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་འདི་ཐོས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་དང་། རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་འགྲེས་གཅིག་གིས་གསུངས་ཏེ། རབ་ཞི་མི་གཡོ་དམ་པ་སྟེ། །དབང་སྒྱུར་མི་གཡོ་དམ་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེ་བ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་དེ་ལས་ཐོབ།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བདེ་བ་ཆེན་པོས་གནས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་གནས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། བསྟན་པ་ སྤངས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དག་ཀྱང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེས་སོ། །འདིར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་ན་རབ་ཞིའོ། །ཉམས་པ་མེད་པས་ན་མི་གཡོ་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ན་ དམ་པའོ།།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་འདོད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དབང་སྒྱུར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བདེ་བ་དང་། རིགས་མཚུངས་པས་མཉམ་པའོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པས་ན་མི་མཉམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

超越一切分别念时即是无分别。又因为是分别念的对治，所说的无分别是无住。因为是基础所以称为住，是烦恼障和所知障所摄的诸分别念的基础，而彼等于此中并不存在，因为已被对治力摧毁，所以是无住。因此说是无分别。
其后获得的标志是，安住于无分别界的菩萨与所知无别的智慧，见一切法如虚空般。其后得智见一切法如幻术、阳焰、梦境、眼翳、回声、影像、水月、变化一般。
此中所谓'与所知无别'，所知即是一切法。与彼等无别即是见到彼等一味的真如，是出世间智慧。或者所知仅是真如，与彼无别即是与彼相同一味。或者所知即是真如，与彼无别无异，因为与彼无二无别而显现，法与有法的相都已息灭，因为以真如为所取而能取者不显现。
'如虚空'是指与虚空相等，虚空是无障碍，相等是指一切法的性相平等。'从彼所生'是指由出世间力所得的世间正智。
其中见如幻术是指有情世间，因为显现为非真实的男女等。如阳焰是指器世间，因为显现为虚妄的水等。如梦境是指受用诸境，因为无实体。如眼翳是指如影般的身业，因为无动作。如回声是指语业，因为无声。影像是指镜面所现之像。等持地的意业如变化，因为无义而显现义的影像。不等持地的意业如水月，因为极为清净的水所润。他所加持的意业如幻化，因为依赖他缘。
其后听闻此法的功德，以一个略说偈颂和一个广说散文宣说：'最寂无动最殊胜，自在无动最殊胜，无分别之安乐者，菩萨从彼而获得。'这是偈颂。
'将获得以大乐安住极广大，以殊胜大心安住极广大，大智慧智极广大，舍弃教法极广大，利益有情广大事业极广大。'这是散文。
此中因无烦恼故最寂。因无退失故无动。因超胜其他安乐故殊胜。因能如欲、随欲显现故自在。因与其他安乐同类故平等。因具足四种殊胜相故又是不平等。

།དེ་ལས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ ཡེ་ཤེས་ལས་སོ།།ཆེན་པོ་དང་སྤངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་ཞུགས་པ་ནི་གནས་པའོ། །སེམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བསྟན་པ་ནི་ཆོས་བཤད་པའོ། །དོན་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ དབང་བར་གྱུར་བའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས། སྣང་བ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་སྟེ་བཞི་པའོ།། །།མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་དག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ།།ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་བརྟག་མི་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་བཟླ་བར་བྱ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླས་ནས་ཀྱང་། །སྣང་བ་མེད་ལས་བཟླ་བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཞི་བར་འཇུག་།སྨོན་ལམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བདག་མེད་པ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་གསུངས་ཏེ། རང་གི་སེམས་ནི་བརྟགས པས་ན།།ཆོས་ཀུན་སེམས་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཆོས་འདི་ནམ་མཁའི་རྡོ་རྗེར་གནས། །ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་མ་བཟུང་བ་དེ་ སྲིད་དུ།དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོའོ།། །།དེ་དག་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པས་སྟོང་པའི་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལྷག་པར་མོས་ཏེ། སྣང་བ་དང་བཅས་ པ་ནི་གཉིས་པའོ།།དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་སྣང་བར་ལྷག་པར་མོས་པས་གསལ་བ་བཞིན་དུ་ལྟ་བ་ནི་གསུམ་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་རྣམས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་སྣང་བས་མཐོང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་དམིགས་ པའི་ཤེས་པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟག་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟག་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྣམས་དང་ཅིག་ཤོས་ལ་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་གང་གིས་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་བཟླས་ནས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མེད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་མེད་ལས་བཟླ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མེད་པའི་བསྒྲུབ་པའོ། །འདིར་ཡང་སྣང་བ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་མི་སྣང་སྟེ།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བ་མེད་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མི་སྣང་བར་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ་ལ་གནས་ པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་སྔ་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པ་ལ་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིས་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་ཞིང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་ཆེན་པོ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མོ། །དེ་མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ འདིས་ཇི་ལྟར་འགྲོ།སུ་ཞིག་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ས་རྣམས་སུ་འབད་པ་མེད་པར་འཕོ་བའོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དེ་དག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

从此所作是从无分别智慧中。大和断除是广大的。以彼等持而入是安住。圆满之心是禅定等的自性。宣说是讲解法。作利益是调伏烦恼，极为广大是于彼等得自在。从般若波罗蜜多教授中，无相瑜伽地第四。
这些现证是世尊在《圣楞伽经》中以三偈颂宣说：'依止唯心已，不观外境义，缘于真如已，亦当超唯心。从唯心超已，当超无相中，住于无相瑜伽者，彼见大乘法。任运而入寂，以愿而清净，无我胜智慧，将得见大乘。'
以及在《吉祥密集》中也以一偈颂宣说：'观察自心已，诸法住于心，此法住空金刚中，无有法与法性。'
在二者中，第一瑜伽地是以势力而显示，因为只要未执取'这些是一切法'之前，就不能执取彼等之空性。因此，决定一切法是这些的即是第一瑜伽地。
彼等也是以离所取能取的唯心增上胜解，有相是第二。于彼中诸法相不显现增上胜解而如明显观察是第三。于彼中诸法与法性一切相极不显现而见是第四。
其中'唯心'是缘唯心的智，即是第二瑜伽地之义。'不观察'是于彼观察的第一瑜伽地之外境等及其他当超越之义。'缘真如'是以何智缘真如，即是第三瑜伽地之义。'从唯心超已'是随学前者，非是成办先前所无。'当超无相中'是成办先前所无。
此中'无相'是诸法相不显现，即是缘真如之义。如何是超越彼？住于无相，即是诸法与法性诸相极不显现而具见，即是住于第四瑜伽地之义。'瑜伽者'之词也当配于前者。'彼'是住于第四瑜伽地之瑜伽者之义。
关于'大乘'，由此而行故是乘，较声闻缘觉乘殊胜故是大，即是菩萨无漏道。见彼是现前，因为彼智即是大乘故。
若问此大乘如何行？谁往何处？为此宣说第三偈颂：'任运成就'是无勤转入出世间诸地。'寂静'是彼等地无烦恼及无分别故。

།སྨོན་ལམ་གྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་དམན་པའི་གནས་དགག་པའོ། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་བག་ཆགས་དང་བཅས་ པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་སུ་ཞིག་གང་དུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་སེམས་བརྟགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པའོ། །རབ་ཏུ་གནས་ པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ།རང་སྟེ་བདག་གི་སེམས་འདི་ཉིད་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མེད་པ་གཉིས་སོ། །དེར་གནས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་དང་། ཆོས་ཉིད་དུ་སྣང་བ་མེད་པ་ལས་ གནས་པའོ།།དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མི་སྣང་བ་ནི་ས་གསུམ་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་མི་སྣང་བ་ནི་ས་བཞི་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་ལས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་སོ།

'以愿力而得清净'这句话是遮遣小乘菩提之处。
这是说明如何前往。
'无我智慧'是指因为完全无有显现。
'殊胜'是指断除诸障及习气，意为佛菩提心。
大乘瑜伽士将会见到那个，将会现前。
这是说明谁去往何处。
又'观察心'是瑜伽第二地。
'安住'是一切法为自心显现，即确定'此自心虽无却显现'。
'虚空金刚'是指二种无显。
住于彼处是依次安住于诸法无显及法性无显。
其中诸法自性不显是第三地，法性自性不显是第四地。
以上是般若波罗蜜多口诀中现观偈颂。

།ཐོས་དང་བསམས་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་སྦྱོར་བ་སྔོན་ འགྲོའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།།དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་བཞི་དེ་ལྟར་བདག་གིས་བཤད་པ་ལས། ཐོབ་པའི་དགེ་བ་གང་ཡིན་དེ་ཡིས་བདག་ནི་བདེ་གཤེགས་གོ་འཕང་ཐོབ་གྱུར་ནས། །སྣ་ཚོགས་ཁམས་ལྡན་སྐྱེ་བོ་མ་ལུས་རྣམས་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་ངེས་འབྱུང་ཤོག་།

从闻思修所生的加行前行般若波罗蜜多，
如同无垢虚空般的四种实相，我如是宣说，
以此所获任何善根，愿我证得善逝果位已，
愿具种种界性一切众生皆由三乘而得解脱。


D4080

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཨ་ཀ་ར་ཤཱན་ཏིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་བཟང་པོ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀ་ལྱ་ན་ཀནྟོ་ནཱ་མ པྲ་ཀ་ར་ཎ།བོད་སྐད་དུ། དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་ དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ ལོག་པར་གཡེམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ངག་འཁྱལ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། སེར་སྣ་དང་། མུ་ སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་གུས་པས་ཕྱག་བྱེད་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་ཡི་དམ་དུ་བཅས་ཏེ་བྱེད་པ་དང་། ཡི་དམ་དུ་བཅས་པ་མེད་པར་རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་དག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བདེ་འགྲོ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ།།བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བ་དང་། དབྱེན་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚིག་ རྩུབ་པོ་ལས་ལོག་པ་དང་།ངག་འཁྱལ་བ་སྤོང་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་སྤོང་བ་དང་། གནོད་སེམས་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤོང་བ་དང་། སེར་སྣ་སྤོང་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་གུས་པར་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྤངས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པ་དང་། རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད དུ་འཇུག་པ་དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་རེ་རེ་ཡང་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཆོག་ཉིད་དེ་ཡིན་པས་ན་ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ གྱི་སྲོག་བསྲུང་བ་དང་།རང་གི་སྲོག་ཀྱང་སྟེར་བ་དང་། གཞན་གྱི་རྫས་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་རྫས་སྟེར་བའོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་བུད་མེད་ཀྱང་སྟེར་བའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་བསྲུང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྙན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྡིག་པ་མེད་པའི་ ཚིག་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟེར་བར་འདོད་པ་དང་། གསོད་པ་དང་། འཚོང་བ་དང་། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་འདོད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེའི་འབྲས་ བུ་དག་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།

般若波罗蜜多窍诀由大班智达宝源寂作完毕。由大班智达寂贤和大译师吴天赐译校并审定。
